Faiz kritik eşikte - Esfender KORKMAZ
29 Ocak 2022 Cumartesi
İstanbul Hava durumu İstanbul 3°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Faiz kritik eÅŸikte

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
24 Aralık 2020 Perşembe

Bu gün Merkez Bankası Para Politikası Kurulu Faiz kararı verecek. Bu karar , ekonomi yönetiminin faiz direncinin bu günkü şartlara uygun değişip değişmeyeceğini gösterecektir.

Yaşadıklarımız net olarak gösterdi ki, ekonomide uzun dönemli bir perspektif olmayınca, planlama olmayınca, günü kurtarmak önemli oluyor. Ama faize takılmak günü de kurtarmıyor.

Faiz enflasyon için bir sebepmidir, sonuçmudur? Bu yanlışlara takıldığımız için bu günkü sorunları yaşıyoruz. Gerçekte bu sorunun en iyi cevabı 'tavuk mu yumurtadan çıkar, yumurta mı tavuktan çıkar' olacaktır. Faiz ve enflasyon ilişkisi; ekonomik konjonktüre, talep yapısına, güven durumuna göre değişir.

Bu alanda tecrübelerimiz çok tazedir. Önceki Merkez Bankası BaÅŸkanı döneminde gösterge faizi 10,25'te tutulmayıpta,  ÅŸartlara göre artırılsaydı, dolar 8 lirayı geçmezdi.

Hazine ve Maliye Bakanı istifa etmeden önce, Türkiye'nin beÅŸ yıllık tahvillerinin uluslar arası piyasalarda iflas risk primi 525 baz puan idi, istifadan ve MB faiz artırmasından sonra 320 baz puana geriledi. 

Bu gün, hükümete, yargıya karşı güven azaldığı için,  ekonomi aşırı kırılgan olduÄŸu için, Merkez Bankası'nın elinde kura müdahale edebilecek döviz rezervi yetersiz olduÄŸundan reel faiz kurları daha çok etkiliyor.

Halen TÃœFE oranı yüzde 14, yıl sonunda biraz daha artar. Bu ÅŸartlarda MB gösterge faizine göre reel çok faiz düşük kaldı. Yıl sonunda sıfır da olabilir. 

YaÅŸadığımız eksi reel faiz doÄŸrudan dövize, altına ve gayrimenkule talebi artırdı. Devam edecektir. Reel faiz oranları aynı zamanda Türkiye'nin risk primi olan CDS oranlarını da kapsamalıdır. Yani en az 3  puan olmalıdır. Enflasyon yüzde 14 ise reel faiz yüzde 17 olmalıdır. 

Kurları tutmak zorundayız... Çünkü  Oynak kur, sistemi bozdu… Dalgalı kur politikasının getirdiÄŸi sorunlar diÄŸer döviz sorunları ve ekonomik sorunlarla birleÅŸince kurlar aşırı oynak oldu. Kur artışı üretimde kullanılan ithal girdi fiyatlarının ve maliyetlerin artmasına neden oldu. Ayrıca ithal tüketim mallarının da fiyatının artmasına neden oldu.

Halen döviz sepeti yüzde 40 daha değerlidir. Merkez Bankası kurları tutmak için, Merkez bankası ve kamu bankalarının döviz satmayacağını açıkladı. Ellerinde yalnızca faiz ve TL likidite araçları olduğunu söyledi. TL arzını aşırı kısmak , ekonomide daralmanın boyutunu artırır. Bu nedenle Bu günkü toplantıda para politikası kurulu faizleri artırmak zorundadır.

Cari açıkta döviz ihtiyacını artırıyor. Ä°lk 10 ayda cari açık 31,1 milyar dolar oldu. Bu yıl cari açık GSYH'nın yüzde 5'i kadar 37-38  milyar dolar olacaktır.

Gayrimenkul dışında yabancı doÄŸrudan yatırımlar durdu ve  portföy yatırımlarında çıkış var. Ãœstelik yerlilerde korunmak için dışarıya döviz transfer ediyor.

Yüksek risk ve faiz nedeni ile özel sektör yeni dış borç almak yerine kendi imkanları veya varsa yurt dışındaki tasarrufları ile yılbaşından bu yana 15 milyar kadar dış borç ödedi.

Merkez Bankası yüksek faizle swap yapıyor. Yüksek faiz, döviz maliyetini artırıyor.

Daha önce söylediğim özet çözümü bir defa daha tekrar edeyim; çözüm kur politikasını değiştirmek ve kurlarda görülebilir bir sisteme gitmek, Merkez Bankası kanununu değiştirerek bankayı siyasi baskıdan kurtarmak ve TL ile birlikte aynı zamanda kurları da gözetmesini sağlamak, en önemlisi ise demokrasi ve hukukta yeniden güven sağlamaktır.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Muhalefet neyi tartışıyor?
Muhalefet neyi tartışıyor?
Ahmet GÜRSOY
Muhalefet neyi tartışıyor?
ABD, Montrö için tekrar nabız yokladı mı?
ABD, Montrö için tekrar nabız yokladı mı?
Arslan BULUT
ABD, Montrö için tekrar nabız yokladı mı?
'İkra! (Oku)' Ama nasıl okuma?..
'İkra! (Oku)' Ama nasıl okuma?..
Arslan TEKİN
'İkra! (Oku)' Ama nasıl okuma?..
Seçilmişler aslında birer aynadır
Seçilmişler aslında birer aynadır
Murat AĞIREL
Seçilmişler aslında birer aynadır
Erdoğan'ın itirafı Yüce Divan'lık değil mi?
Erdoğan'ın itirafı Yüce Divan'lık değil mi?
Orhan UĞUROĞLU
Erdoğan'ın itirafı Yüce Divan'lık değil mi?
Sıkıntılı günler geliyor dikkat!
Sıkıntılı günler geliyor dikkat!
Remzi ÖZDEMİR
Sıkıntılı günler geliyor dikkat!
Hablemitoğlu zanlısı, keşke o savcının karşısına çıkabilseydi!
Hablemitoğlu zanlısı, keşke o savcının karşısına çıkabilseydi!
Selcan TAŞÇI
Hablemitoğlu zanlısı, keşke o savcının karşısına çıkabilseydi!
Belediyeler nerede acze düştü?
Belediyeler nerede acze düştü?
Servet AVCI
Belediyeler nerede acze düştü?