Faiz umut oldu - Esfender KORKMAZ
2 Aralık 2021 Perşembe
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Faiz umut oldu

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
19 Kasım 2020 Perşembe

Son yıllarda ekonomik istikrar için en büyük sorun, kur sorunudur. Kur riski Türkiye'nin bir numaralı ekonomik istikrar sorunu haline gelmiÅŸtir. Ãœretimde ithal girdi oranı yüksek olduÄŸu için kur artışları enflasyona yansıyor. Ä°thalat maliyeti ve ithalatın finansman maliyeti arttığı  için de üretim aksıyor ve büyüme düşüyor.

Kısa dönmde kur artışını frenlemek, orta ve uzun dönemde de, dalgalı kur politikasını değiştirerek, yarı sabit kur rejimine dönmemiz gerekiyor.

Kısa dönemde döviz kurlarını nasıl kontrol edebiliriz?

1. Merkez Bankası TL arzını daraltırsa, zaten mevcut olan durgunluk daha da artar.

2. Merkez Bankası, döviz satarak, kur artışını önlemeye çalışırsa, rezervleri yetersizdir. Son rezerv durumuna göre, resmi rezervler 79,9 milyar dolardır. Buna karşılık kısa vadeli yükümlülükleri (döviz kredileri, türev iÅŸlemleri ve ÅŸarta baÄŸlı karşılıklar) 118,5 milyar dolardır. Merkez Bankası bu borçlarını sürdürebilir, borçları artar veya  azalır, ama hem faiz ödüyor hem de sürdürmeme riski de var. Sonuçta bugün itibariyle, Merkez Bankası'nın yükümlülükleri 128,5 milyar dolar ile rezervleri 79,7 milyar dolar arasında eksi 48,8 milyar dolar fark çıkıyor.

 

esfender-faiz-2.png

3. Üçüncü aracı, faiz'dir.

Bugün Merkez Bankası Para Kurulu saat 14.00 te, MB gösterge faiz oranlarını açıklayacak. Bu defaki faiz kararı, ekonomik istikrar açısından önceki kararlardan daha önemlidir. Bunun için herkes faiz kararına kilitlendi.

Aslında Merkez Bankası, faiz artırırsa, hem kendi fonlama maliyetini hem de piyasa faizlerini, tescil etmiş olacaktır. Zaten bugünkü şartlarda istikrar için MB'nın elinde faiz artışından başka araç kalmıyor.

MB dolaylı yoldan, geç likidite ve gecelik faizleri kullanarak MB'nın bankaları ortalama fonlama maliyetini yüzde 14,64'e çıkardı. Merkez Bankası'nın faizleri dolaylı yoldan artırması belirsizlik yaratıyor. Bankalar yarın için gecelik faizlerden mi; geç likidite penceresinden mi para alacaklarını bilmiyorlar. Belirsizlik ortaya çıkıyor.

Belirsizlik olunca, Bankalar MB gösterge faizini işlerine geldiği gibi kullanıyor. Söz gelimi bir yıllık mevduata yüzde 11,70 faiz veriyorlar. Bugünkü enflasyona göre mevduat sahibi eksi reel faiz almış oluyor ve parası eridiği için TL'den kaçıyor.

Faizler arasında yüzde yüz fark varsa, bu ekonomide istikrar sorunu olduğunu gösterir. Aşağıdaki tablodaki veriler MB ortalama faiz istatistiklerinden alınmıştır. Dikkat çeken faizler:

Bir yıllık mevduat faizi yüzde 11,7 iken, ihtiyaç kredisi faizi yüzde 20,32'dir. Nerdeyse yüzde 100 fark var. Bankalar halkın mevduatına verdiği faizin iki katı kadar aynı halktan kredi faizi alıyor. Bunun nedeni MB beceriksizliği ve iktidarın uyguladığı günübirlik politikalardır.

 

esfender-faiz-1-001.png

Merkez Bankası'nın gösterge faizini ne yapması gerekiyor ?

Bir ekonomide yüzde 10'dan daha yüksek enflasyon varsa, nominal faizler bir anlam ifade etmez. Reel faiz konuşmak gerekir. Beklenen enflasyon yüzde 13'tür. Demek ki faizler daha yüksek olmalıdır.

Yetmedi, Türkiye tahvillerinin uluslar arası piyasalarda iflas risk pirimi 400 baz puandır. Demek ki 4 puanda risk unsuru olarak ilave etmek gerekir.

 

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
MHP neyin kavgasını yapıyor?
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Ahmet GÜRSOY
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Eğitim dâvâmız…
Eğitim dâvâmız…
Ahmet SEVGİ
Eğitim dâvâmız…
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Arslan BULUT
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Milleti Avrupa'nın ırgatı yapmak!
Milleti Avrupa'nın ırgatı yapmak!
Arslan BULUT
Milleti Avrupa'nın ırgatı yapmak!
Türk'ün yeni vizyonu
Türk'ün yeni vizyonu
Arslan TEKİN
Türk'ün yeni vizyonu
PKK'sız parti kurulabilir mi?
PKK'sız parti kurulabilir mi?
Arslan TEKİN
PKK'sız parti kurulabilir mi?
Büyüme sürdürülebilir mi?
Büyüme sürdürülebilir mi?
Esfender KORKMAZ
Büyüme sürdürülebilir mi?
İktisadın sustuğu yer
İktisadın sustuğu yer
Esfender KORKMAZ
İktisadın sustuğu yer
Krizden federasyon çıkmaz!
Krizden federasyon çıkmaz!
Hüseyin Macit YUSUF
Krizden federasyon çıkmaz!
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Murat AĞIREL
Gelen tehlikenin farkında mısınız
''Kirlenmek güzeldir''
''Kirlenmek güzeldir''
Murat İDE
''Kirlenmek güzeldir''
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Orhan UĞUROĞLU
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
AKP iktidarı başardı; ''Dünya Rant Rekoru''
AKP iktidarı başardı; ''Dünya Rant Rekoru''
Orhan UĞUROĞLU
AKP iktidarı başardı; ''Dünya Rant Rekoru''
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Selcan TAŞÇI
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Casusluk…
Casusluk…
Selcan TAŞÇI
Casusluk…
Geleneksel kültürümüzde kahve
Geleneksel kültürümüzde kahve
Mehmet YARDIMCI
Geleneksel kültürümüzde kahve
AKP bakın kimleri zengin etti!
AKP bakın kimleri zengin etti!
Evren Devrim ZELYUT
AKP bakın kimleri zengin etti!
Hakemin sahadaki yeri
Hakemin sahadaki yeri
Ertuğrul DİLEK
Hakemin sahadaki yeri
O sezonun bu haftası…
O sezonun bu haftası…
Murat TAŞKIN
O sezonun bu haftası…