Faiz umut oldu - Esfender KORKMAZ
25 Ocak 2022 Salı
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Faiz umut oldu

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
19 Kasım 2020 Perşembe

Son yıllarda ekonomik istikrar için en büyük sorun, kur sorunudur. Kur riski Türkiye'nin bir numaralı ekonomik istikrar sorunu haline gelmiÅŸtir. Ãœretimde ithal girdi oranı yüksek olduÄŸu için kur artışları enflasyona yansıyor. Ä°thalat maliyeti ve ithalatın finansman maliyeti arttığı  için de üretim aksıyor ve büyüme düşüyor.

Kısa dönmde kur artışını frenlemek, orta ve uzun dönemde de, dalgalı kur politikasını değiştirerek, yarı sabit kur rejimine dönmemiz gerekiyor.

Kısa dönemde döviz kurlarını nasıl kontrol edebiliriz?

1. Merkez Bankası TL arzını daraltırsa, zaten mevcut olan durgunluk daha da artar.

2. Merkez Bankası, döviz satarak, kur artışını önlemeye çalışırsa, rezervleri yetersizdir. Son rezerv durumuna göre, resmi rezervler 79,9 milyar dolardır. Buna karşılık kısa vadeli yükümlülükleri (döviz kredileri, türev iÅŸlemleri ve ÅŸarta baÄŸlı karşılıklar) 118,5 milyar dolardır. Merkez Bankası bu borçlarını sürdürebilir, borçları artar veya  azalır, ama hem faiz ödüyor hem de sürdürmeme riski de var. Sonuçta bugün itibariyle, Merkez Bankası'nın yükümlülükleri 128,5 milyar dolar ile rezervleri 79,7 milyar dolar arasında eksi 48,8 milyar dolar fark çıkıyor.

 

esfender-faiz-2.png

3. Üçüncü aracı, faiz'dir.

Bugün Merkez Bankası Para Kurulu saat 14.00 te, MB gösterge faiz oranlarını açıklayacak. Bu defaki faiz kararı, ekonomik istikrar açısından önceki kararlardan daha önemlidir. Bunun için herkes faiz kararına kilitlendi.

Aslında Merkez Bankası, faiz artırırsa, hem kendi fonlama maliyetini hem de piyasa faizlerini, tescil etmiş olacaktır. Zaten bugünkü şartlarda istikrar için MB'nın elinde faiz artışından başka araç kalmıyor.

MB dolaylı yoldan, geç likidite ve gecelik faizleri kullanarak MB'nın bankaları ortalama fonlama maliyetini yüzde 14,64'e çıkardı. Merkez Bankası'nın faizleri dolaylı yoldan artırması belirsizlik yaratıyor. Bankalar yarın için gecelik faizlerden mi; geç likidite penceresinden mi para alacaklarını bilmiyorlar. Belirsizlik ortaya çıkıyor.

Belirsizlik olunca, Bankalar MB gösterge faizini işlerine geldiği gibi kullanıyor. Söz gelimi bir yıllık mevduata yüzde 11,70 faiz veriyorlar. Bugünkü enflasyona göre mevduat sahibi eksi reel faiz almış oluyor ve parası eridiği için TL'den kaçıyor.

Faizler arasında yüzde yüz fark varsa, bu ekonomide istikrar sorunu olduğunu gösterir. Aşağıdaki tablodaki veriler MB ortalama faiz istatistiklerinden alınmıştır. Dikkat çeken faizler:

Bir yıllık mevduat faizi yüzde 11,7 iken, ihtiyaç kredisi faizi yüzde 20,32'dir. Nerdeyse yüzde 100 fark var. Bankalar halkın mevduatına verdiği faizin iki katı kadar aynı halktan kredi faizi alıyor. Bunun nedeni MB beceriksizliği ve iktidarın uyguladığı günübirlik politikalardır.

 

esfender-faiz-1-001.png

Merkez Bankası'nın gösterge faizini ne yapması gerekiyor ?

Bir ekonomide yüzde 10'dan daha yüksek enflasyon varsa, nominal faizler bir anlam ifade etmez. Reel faiz konuşmak gerekir. Beklenen enflasyon yüzde 13'tür. Demek ki faizler daha yüksek olmalıdır.

Yetmedi, Türkiye tahvillerinin uluslar arası piyasalarda iflas risk pirimi 400 baz puandır. Demek ki 4 puanda risk unsuru olarak ilave etmek gerekir.

 

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Sezen'den sızan
Sezen'den sızan
A. Yağmur TUNALI
Sezen'den sızan
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Arslan BULUT
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Arslan TEKİN
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Esfender KORKMAZ
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Fatma ÇELİK
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Orhan UĞUROĞLU
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Özcan YENİÇERİ
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Niyet okuma teknolojisi
Niyet okuma teknolojisi
Selcan TAŞÇI
Niyet okuma teknolojisi
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
Evren Devrim ZELYUT
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
IFAB'dan beklentiler
IFAB'dan beklentiler
Ertuğrul DİLEK
IFAB'dan beklentiler
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Murat TAŞKIN
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…