Geçenden otuz akçe geçmeyenden kırk... - Esfender KORKMAZ
1 Aralık 2021 Çarşamba
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Geçenden otuz akçe geçmeyenden kırk...

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
16 Aralık 2020 Çarşamba

Cumhurbaşkanlığı Strateji Dairesi Başkanlığı Web sitesinde Kamu Özel İşbirliği mevzuatını sırlamış. Başa da Anayasanın ilgili maddeleri listelenmiş. 14. madde, 125. madde ve 144. madde.

Anayasanın 14. maddesi (Ek fıkra: 13/8/1999-4446/1 md.) 'Devlet, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişileri tarafından yürütülen yatırım ve hizmetlerden hangilerinin özel hukuk sözleşmeleri ile gerçek veya tüzel kişilere yaptırılabileceği veya devredilebileceği kanunla belirlenir." Hukukçular yorumlayacak, ama sanki bu madde ile devletin sözleşme ile gelecek iktidarları borç altına sokması çıkmıyor.

Diğer maddeleri 12. madde, bu yolla yapılan anlaşmalarda ortaya çıkan uyuşmazlıkların milli veya milletlerarası tahkim yoluyla çözülebileceğini ve 144. maddde de Danıştayı düzenliyor.

3996 sayılı kanunun birinci maddesinde amacın, ileri teknoloji ve yüksek maddi kaynak gerektiren iÅŸlerin kamu özel iÅŸbirliÄŸi kapsamında yaptırılması olduÄŸu vurgulanıyor ve fakat elektrik dağıtımı, otoparklar, tabiat parkı da  kamu -özel iÅŸbirliÄŸi modeliyle verilecek yatırımlar içinde sayılıyor. Bunlar yüksek teknoloji ve yüksek maddi kaynak mı gerektiriyor? Ayrıca yatırım yapacak kurumlar eÄŸer yüksek maddi kaynaklara sahip ise, neden devlet dış borçlarda garantör oluyor?

Dünyada kamu- özel iÅŸbirliÄŸi eskilere gider ve fakat hiçbirinde talep garantisi olduÄŸunu zannetmiyorum. Avrupa'da 19 asrın ikinci yarısında birçok kanal ve demiryolu bu yolla yapılmış ve fakat 1860 sonrası Avrupa'daki ekonomik krizle birlikte birçok yatırımcı iflas etmiÅŸtir. EÄŸer talep garantisi olsaydı, bu firmalar iflas eder miydi? Talep garantisi vermek ve dış borca kefil olduktan sonra, kamu altyapı yatırımlarını özel sektöre vermenin iktisadi, rasyonelitesi olamaz. 

Kamu -özel iÅŸbirliÄŸi anlaÅŸması ile yap-iÅŸlet devret modeli tamamıyla  farklıdır. Yap -iÅŸlet devret modelinde yatırımı yapan  müteahhit maliyet için ve karı için bir süre hesaplar ve süre üstünden teklif yapar. Kendi yapar… Zararı ve karı kendinde  kalır.  Ä°ÅŸleteceÄŸi süre içinde, devlete ve vatandaÅŸa yükü olmaz. 

Söz gelimi Dalaman Göcek yolunda , Göcek Tuneli yap-işlet devret esasına göre verilmiş. İsteyen parasını vererek Tunelden geçiyor , isteyen de paraszı yol olan dağ yolunu dolanıyor.

Bu tünel herkes için iyi… Çünkü süre bitince geliri devlete kalacak. Parasını veren geçiyor. Geçmiyeni ilgilendirmiyor. Hatta alternatif parasız yolda trafik azaldığı için vatandaşın lehine bir sonuç ortaya çıkıyor. 

Kamu özel iÅŸbirliÄŸi, talep garantili olduÄŸu için söz gelimi yol ve köprülerden geçmeyenlerden de  para alınıyor. Bu nedenle bütçeden ödeme yapılıyor. Özel sektör deli Dumrul misali geçenden de para alıyor, geçmeyenden de. Hatta geçenler yolu kullanmış oldukları için geçmeyenden daha çok para vermiÅŸ oluyorlar.

Vatandaş olarak cebimizden para çıkıyor ama en kötüsü de ne çıkıyor? Bilmiyoruz. Devlet bütçesinde detaylar kaldırıldığı için ordan göremiyoruz.

2012'de Devlet Bakanlığı, 2018'de Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, benzer isimle, 'Dünyada ve Türkiye'de Kamu özel- Özel İşbirliği Uygulama raporu' yayınlamış. Her ikisinde de, dünyada, gelişmekte olan ülkelerde, örneğin Arjantin'de ve Güney Afrika'da, Avrupa'da, Birleşik Kırallık'ta tüm kamu ve özel işbirliği projeleri titizlikle verilmiş... Türkiye içinde proje sayısı, hangi sektörde yapıldığı belirtilmiş. Resimler ve grafikler çok güzel… Müthiş resimler ve renkli grafikler var. Elbise çok güzel ve fakat içinde ne var bilemezsiniz...

Bu yatırımlar için talep garantisi nedir? Biz vatandaş olarak ne kadar yük altındayız? Katiyen bulamazsınız.

Hiçbir babayiÄŸit de  bu verilerle söz konusu  projelerin sosyal fayda ve maliyetini hesaplayamaz. Pahalı mı, ne kadar pahalı bilemeyiz...

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Öğretemediklerimiz
Öğretemediklerimiz
A. Yağmur TUNALI
Öğretemediklerimiz
MHP neyin kavgasını yapıyor?
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Ahmet GÜRSOY
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Eğitim dâvâmız…
Eğitim dâvâmız…
Ahmet SEVGİ
Eğitim dâvâmız…
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Arslan BULUT
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Arslan BULUT
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Türk'ün yeni vizyonu
Türk'ün yeni vizyonu
Arslan TEKİN
Türk'ün yeni vizyonu
'Rektörümüz Öcalan!'
'Rektörümüz Öcalan!'
Arslan TEKİN
'Rektörümüz Öcalan!'
İktisadın sustuğu yer
İktisadın sustuğu yer
Esfender KORKMAZ
İktisadın sustuğu yer
Dış güçler belli
Dış güçler belli
Esfender KORKMAZ
Dış güçler belli
Rakamsal veriden ötesi
Rakamsal veriden ötesi
Fatma ÇELİK
Rakamsal veriden ötesi
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Murat AĞIREL
Gelen tehlikenin farkında mısınız
''Kirlenmek güzeldir''
''Kirlenmek güzeldir''
Murat İDE
''Kirlenmek güzeldir''
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Orhan UĞUROĞLU
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Orhan UĞUROĞLU
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Tek adam sisteminin iflası!
Tek adam sisteminin iflası!
Özcan YENİÇERİ
Tek adam sisteminin iflası!
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Selcan TAŞÇI
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Selcan TAŞÇI
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Sebep ne?
Sebep ne?
Vedat BAYRAM
Sebep ne?
Hakemin sahadaki yeri
Hakemin sahadaki yeri
Ertuğrul DİLEK
Hakemin sahadaki yeri
AKP bakın kimleri zengin etti!
AKP bakın kimleri zengin etti!
Evren Devrim ZELYUT
AKP bakın kimleri zengin etti!
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
Evren Devrim ZELYUT
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
O sezonun bu haftası…
O sezonun bu haftası…
Murat TAŞKIN
O sezonun bu haftası…