Geçenden otuz akçe geçmeyenden kırk... - Esfender KORKMAZ
29 Ocak 2022 Cumartesi
İstanbul Hava durumu İstanbul 3°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Geçenden otuz akçe geçmeyenden kırk...

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
16 Aralık 2020 Çarşamba

Cumhurbaşkanlığı Strateji Dairesi Başkanlığı Web sitesinde Kamu Özel İşbirliği mevzuatını sırlamış. Başa da Anayasanın ilgili maddeleri listelenmiş. 14. madde, 125. madde ve 144. madde.

Anayasanın 14. maddesi (Ek fıkra: 13/8/1999-4446/1 md.) 'Devlet, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişileri tarafından yürütülen yatırım ve hizmetlerden hangilerinin özel hukuk sözleşmeleri ile gerçek veya tüzel kişilere yaptırılabileceği veya devredilebileceği kanunla belirlenir." Hukukçular yorumlayacak, ama sanki bu madde ile devletin sözleşme ile gelecek iktidarları borç altına sokması çıkmıyor.

Diğer maddeleri 12. madde, bu yolla yapılan anlaşmalarda ortaya çıkan uyuşmazlıkların milli veya milletlerarası tahkim yoluyla çözülebileceğini ve 144. maddde de Danıştayı düzenliyor.

3996 sayılı kanunun birinci maddesinde amacın, ileri teknoloji ve yüksek maddi kaynak gerektiren iÅŸlerin kamu özel iÅŸbirliÄŸi kapsamında yaptırılması olduÄŸu vurgulanıyor ve fakat elektrik dağıtımı, otoparklar, tabiat parkı da  kamu -özel iÅŸbirliÄŸi modeliyle verilecek yatırımlar içinde sayılıyor. Bunlar yüksek teknoloji ve yüksek maddi kaynak mı gerektiriyor? Ayrıca yatırım yapacak kurumlar eÄŸer yüksek maddi kaynaklara sahip ise, neden devlet dış borçlarda garantör oluyor?

Dünyada kamu- özel iÅŸbirliÄŸi eskilere gider ve fakat hiçbirinde talep garantisi olduÄŸunu zannetmiyorum. Avrupa'da 19 asrın ikinci yarısında birçok kanal ve demiryolu bu yolla yapılmış ve fakat 1860 sonrası Avrupa'daki ekonomik krizle birlikte birçok yatırımcı iflas etmiÅŸtir. EÄŸer talep garantisi olsaydı, bu firmalar iflas eder miydi? Talep garantisi vermek ve dış borca kefil olduktan sonra, kamu altyapı yatırımlarını özel sektöre vermenin iktisadi, rasyonelitesi olamaz. 

Kamu -özel iÅŸbirliÄŸi anlaÅŸması ile yap-iÅŸlet devret modeli tamamıyla  farklıdır. Yap -iÅŸlet devret modelinde yatırımı yapan  müteahhit maliyet için ve karı için bir süre hesaplar ve süre üstünden teklif yapar. Kendi yapar… Zararı ve karı kendinde  kalır.  Ä°ÅŸleteceÄŸi süre içinde, devlete ve vatandaÅŸa yükü olmaz. 

Söz gelimi Dalaman Göcek yolunda , Göcek Tuneli yap-işlet devret esasına göre verilmiş. İsteyen parasını vererek Tunelden geçiyor , isteyen de paraszı yol olan dağ yolunu dolanıyor.

Bu tünel herkes için iyi… Çünkü süre bitince geliri devlete kalacak. Parasını veren geçiyor. Geçmiyeni ilgilendirmiyor. Hatta alternatif parasız yolda trafik azaldığı için vatandaşın lehine bir sonuç ortaya çıkıyor. 

Kamu özel iÅŸbirliÄŸi, talep garantili olduÄŸu için söz gelimi yol ve köprülerden geçmeyenlerden de  para alınıyor. Bu nedenle bütçeden ödeme yapılıyor. Özel sektör deli Dumrul misali geçenden de para alıyor, geçmeyenden de. Hatta geçenler yolu kullanmış oldukları için geçmeyenden daha çok para vermiÅŸ oluyorlar.

Vatandaş olarak cebimizden para çıkıyor ama en kötüsü de ne çıkıyor? Bilmiyoruz. Devlet bütçesinde detaylar kaldırıldığı için ordan göremiyoruz.

2012'de Devlet Bakanlığı, 2018'de Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, benzer isimle, 'Dünyada ve Türkiye'de Kamu özel- Özel İşbirliği Uygulama raporu' yayınlamış. Her ikisinde de, dünyada, gelişmekte olan ülkelerde, örneğin Arjantin'de ve Güney Afrika'da, Avrupa'da, Birleşik Kırallık'ta tüm kamu ve özel işbirliği projeleri titizlikle verilmiş... Türkiye içinde proje sayısı, hangi sektörde yapıldığı belirtilmiş. Resimler ve grafikler çok güzel… Müthiş resimler ve renkli grafikler var. Elbise çok güzel ve fakat içinde ne var bilemezsiniz...

Bu yatırımlar için talep garantisi nedir? Biz vatandaş olarak ne kadar yük altındayız? Katiyen bulamazsınız.

Hiçbir babayiÄŸit de  bu verilerle söz konusu  projelerin sosyal fayda ve maliyetini hesaplayamaz. Pahalı mı, ne kadar pahalı bilemeyiz...

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Muhalefet neyi tartışıyor?
Muhalefet neyi tartışıyor?
Ahmet GÜRSOY
Muhalefet neyi tartışıyor?
ABD, Montrö için tekrar nabız yokladı mı?
ABD, Montrö için tekrar nabız yokladı mı?
Arslan BULUT
ABD, Montrö için tekrar nabız yokladı mı?
'İkra! (Oku)' Ama nasıl okuma?..
'İkra! (Oku)' Ama nasıl okuma?..
Arslan TEKİN
'İkra! (Oku)' Ama nasıl okuma?..
Seçilmişler aslında birer aynadır
Seçilmişler aslında birer aynadır
Murat AĞIREL
Seçilmişler aslında birer aynadır
Erdoğan'ın itirafı Yüce Divan'lık değil mi?
Erdoğan'ın itirafı Yüce Divan'lık değil mi?
Orhan UĞUROĞLU
Erdoğan'ın itirafı Yüce Divan'lık değil mi?
Sıkıntılı günler geliyor dikkat!
Sıkıntılı günler geliyor dikkat!
Remzi ÖZDEMİR
Sıkıntılı günler geliyor dikkat!
Hablemitoğlu zanlısı, keşke o savcının karşısına çıkabilseydi!
Hablemitoğlu zanlısı, keşke o savcının karşısına çıkabilseydi!
Selcan TAŞÇI
Hablemitoğlu zanlısı, keşke o savcının karşısına çıkabilseydi!
Belediyeler nerede acze düştü?
Belediyeler nerede acze düştü?
Servet AVCI
Belediyeler nerede acze düştü?