İktidar bankalarda manipülasyon yapıyor - Esfender KORKMAZ
22 Ocak 2022 Cumartesi
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

İktidar bankalarda manipülasyon yapıyor

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
10 Aralık 2020 Perşembe

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluÅŸu Fitch Ratings, Temmuz ayında 12 bankanın döviz cinsi kredi notlarının "BB-"den "B+"ya düşürmüştü. Eylül ayında da 20 Türk bankasının ve bunların  iÅŸtiraklerinin görünümünü DuraÄŸan'dan Negatif'e çevirdi.

Pandemi nedeni ile, özel sektör kredileri ve ferdi krediler, bütün dünyada sorun yaşıyor. Dünya bu sorunu özel sektöre, bankalara ve halka destek vererek çözmeye çalışıyor. Biz ise  bankaları kullanarak çözmeye çalışıyoruz.

Bizde BDDK önce Bankaların Aktif rasyosunu yüzde 100'e çıkararak bankaları kredi vermeye zorladı. Hükümetin amacı kredi genişlemesi ile ekonomi de canlanma yaratmaktı. Ancak özel bankalar bu nedenle daralmaya gitti. Mevdautlarını azaltarak, kredi risklerini düşürmeye çalıştılar. Kamu bankaları kredileri artırdı.

TOKİ'nin ve müteahhitlerin biriken konutları satılsın diye kuruluş amacı tarımı desteklemek olan Ziraat Bankası yüzde 6,5 faizle konut kredisi verdi. 4 kamu bankası da, enflasyonun altında konut kredisi verdi. Konut fiyatları bir gecede yüzde 20 ile yüzde 30 arasında arttı. Piyasada fiyat dengesi bozuldu. Ayrıca bu krediler üretim artışı yaratmayan ölü yatırımlara gitti. Bunun için üçüncü çeyrekte GSYH büyüdü. Ancak arkası gelmeyecektir. Çünkü talep artışı için önce gelir artışı gerekir. Krediler yoluyla suni talep artışı yaratmak geçicidir. Kaldı ki, zaten dördüncü çeyrekte talep te geriledi. Büyüme de durdu.

Dahası kamu bankaları da piyasa içinde ve piyasa kurallarına göre çalışmak zorundadır. Eğer siyasi iktidarın politika aracı olursa, rekabet piyasası aksamış olur.

Kamu bankalarının zararı, vergilerle topluma sosyalize ediliyor. Vergi gelirlerinin bir kısmı ile dört kamu bankasının zararını kapatan devlet, kamu hizmetlerine daha az kaynak ayırmak zorunda kalıyor. Pandemi de sağlık hizmetlerinin aksaması ve ilaç sorunu bu durumun açık göstergesidir.

Özetle; Aktif rasyosu kararı ile, BDDK doÄŸrudan maniplasyon yapmış oldu ve fakat aynı zamanda sektöre de zarar verdi.  Farkına varınca da kararını deÄŸiÅŸtirdi.

Yeni açıklanan BDDK kararı ile, geciken kredilerin 6 ay süre ile takibe düşen krediler içinde yer almayacağı kararı haziran 2021 tarihine kadar uzatıldı. Halen takibe düşen kredi oranı ortalama olarak yüzde 4,1'dir. Ayrıca bankalar takibe düşen krediler içinde, takipteki alacaklar özel karşılığı ayırmış durumdalar. Yani artık bundan sonra BDDK bankaları farklı karar alarak zorlamazsa görünürde bankaların riski yüksek değildir.

Ayrıca; BDDK bankaların kart borçlarını öteledikleri süre boyunca kart hamillerinden asgari tutar da dahil olmak üzere alacaklarını talep etmeyerek ödemesiz dönemler tanımlayabilmelerine karar verdi.

Pandemi bu tür kararları zorluyor olsa da, uygulamalar takipteki alacakları saklamakta ve sektörde şeffaflığı bozmaktadır. Sonuçta hem rekabetçi piyasalar aksamakta, hem de bankalara tasarruf yatıracak olanların, bankaların gerçek blançosunu görmesini engellemektedir.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), mevduat garantisi 150 bin liradır. Ãœstündeki  tasarruflar bankaya olan güven sayesinde tutuluyor. Bunun içinde bankaların durumu ÅŸeffaf olmalıdır. Kaldı ki, bankalara yüksek borcu olanlar bu kararları istismar ederek, bankaları anlaÅŸmaya zorlamada kullanabilecektir.

Şeffaflığın azalması bankalar içinde de sorundur. Çünkü bu takdirde, gerek Fitch gibi Raiting kuruluşları, gerek bazı yabancı kuruluşlar ve Türkiye de iş çevreleri takibe düşen kredi oranın daha yüksek olduğunu söylüyebiliyor.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Bir çözümleme yaparsak...
Bir çözümleme yaparsak...
Ahmet GÜRSOY
Bir çözümleme yaparsak...
Bukele, Zelenski ve ''proje başkan''lar...
Bukele, Zelenski ve ''proje başkan''lar...
Arslan BULUT
Bukele, Zelenski ve ''proje başkan''lar...
Mümtaz insan: Prof. Dr. Yümni Sezen
Mümtaz insan: Prof. Dr. Yümni Sezen
Arslan TEKİN
Mümtaz insan: Prof. Dr. Yümni Sezen
''Demirören kredilerinin'' korkunç boyutu
''Demirören kredilerinin'' korkunç boyutu
Murat AĞIREL
''Demirören kredilerinin'' korkunç boyutu
60 yıl sonra Tahkikat Komisyonları hortladı
60 yıl sonra Tahkikat Komisyonları hortladı
Orhan UĞUROĞLU
60 yıl sonra Tahkikat Komisyonları hortladı
Dolar bundan sonra ne olur?
Dolar bundan sonra ne olur?
Remzi ÖZDEMİR
Dolar bundan sonra ne olur?
Ölsünler mi?
Ölsünler mi?
Selcan TAŞÇI
Ölsünler mi?
İlk akıl eden kimdi?
İlk akıl eden kimdi?
Servet AVCI
İlk akıl eden kimdi?
Uğurlar olsun...
Uğurlar olsun...
Yavuz Selim DEMİRAĞ
Uğurlar olsun...
Takdir hakkı ve penaltı kararları
Takdir hakkı ve penaltı kararları
Ertuğrul DİLEK
Takdir hakkı ve penaltı kararları
Trabzonspor'a komşu uyarısı…
Trabzonspor'a komşu uyarısı…
Murat TAŞKIN
Trabzonspor'a komşu uyarısı…