Kıtlık dönemine giriyoruz - Esfender KORKMAZ
9 Aralık 2021 Perşembe
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Kıtlık dönemine giriyoruz

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
8 Eylül 2020 Salı

TÜİK, AÄŸustos ayında finansal yatırım araçlarının aylık ve yıllık reel getiri oranlarını açıkladı. TÃœFE'ye göre, düzeltilmiÅŸ reel getiri oranı olarak en yüksek reel getiriyi,  aylık yüzde 13,62 ve yıllık  yüzde 52,89 reel getiri oranı ile altın saÄŸladı.

Altının bu kadar yüksek oranda reel getiri saÄŸlaması, aynı zamanda banknot paralara güven kalmadığını küreselleÅŸmenin artık tersten kesmeye baÅŸladığını ve yeni bir Dünya parası gereÄŸini ortaya koymuÅŸtur. Elbette altında da spekülasyon ve manipülasyon yapan ülkeler var. Ancak asıl mesele 1971 yılından beri doların  altınla olan bağının kopmasıdır. Bretton Woods'la getirilen bir dolar 35 ons altın sistemi 1971 yılına kadar devam etti. ABD, içinde bulunduÄŸu ekonomik güçlükler nedeniyle 1971 yılında doların altın garantisini kaldırdı.

Son yıllarda Dolar ve diğer banknot paralara olan güven daha hızlı kayboldu. Merkez Bankaları başta olmak üzere alternatif rezerv ve saklama aracı olarak altın talebi arttı.

Öte yandan Türkiye özelinde Döviz tasarrufları ile ilgili piyasada spekülatif söylentiler var. Kambiyo işlemlerinden alınan komisyonun yüzde 1'e çıkarılmasın da döviz işlemlerine sınır getirilir mi şeklindeki endişeleri artırdı. Yastık altı altına talep arttı. Bu gibi endişeleri önlemek için hükümetin daha dikkatli uygulama yapması gerekir.

İkinci sırada Dolar ve Euro geliyor. Ağustos ayında dolar yüzde 5,23 ve Euro ise yüzde 8,98 oranında reel getiri sağladı. Aynı sıra ile yıllık yüzde 15,34 ve 22,75 reel getiri sağladılar.

 

 

Doların yıllık nominal getirisi yüzde 28,91, Euro'nun yıllık nominal getirisi ise yüzde 37,20'dir. Bu aynı zamanda yüksek bir devalüasyon demektir.

Oysaki Dünyada tersine dolar endeksi düştü. Söz gelimi 2016 sonunda 102 idi. Bu Mart ayında da  yüzde 99 idi. Dün 92,83'e gerilemiÅŸti. Dolar endeks sepetine giren geliÅŸmiÅŸ ülkelerin paraları karşısında deÄŸer kaybederken, bizim gibi bazı geliÅŸmekte olan ülkelerin paraları karşısında deÄŸer kazandı. (aÅŸağıdaki grafik )

 

 

TL, yılbaşından bu yana geçen 7 ay 7 günde dolara karşı Brezilya real'inden sonra en fazla değer kaybeden paradır. Daha da kötüsü TL'nin iflas etmiş Arjantin pesosundan da daha fazla değer kaybetmesidir.

Aslında dalgalı kur sistemi zamana yaydığı için kriz olarak görünmüyor. Ancak krizden daha ağır ekonomik ve sosyal maliyetler ortaya çıkıyor.

1. Pandemi ilaçları dışında kalan ithal ilaçlar bulunmuyor. Zira MB TÃœFE bazlı reel kur endeksine göre ,içerde  kurlar  reel olarak yüzde 40 daha yüksek deÄŸerdedir.  Bu nedenle  ilaçların ithalat fiyatları arttı ve aynı zamanda ithalatın dış  finansmanı da zorlaÅŸtı. Çünkü Türkiye'  riski yüksek ülke olduÄŸu için daha pahalı dış finansman bulabiliyor. Bu nedenle de ithal ilaç kıtlığı yaşıyoruz. DiÄŸer ithal tüketim malları da pahalı olduÄŸu için , ithal edilse de alamıyoruz. Söz gelimi artık normal geliri olan bir vatandaşın araba alma olasılığı sıfırlandı. Bu ÅŸartlarda oto ithali de sınırlı yapıldığı ve kıtlık olduÄŸu için ikinci el  araba fiyatları da arttı.

2.Yine aynı ÅŸekilde yüksek kur nedeni ile üretimde kullanılan ithal girdi fiyatları  da arttı  ve Finansmanı zorlaÅŸtı. Girdi ithalatı aksadığı için ve üretimde girdi  ithalatına bağımlı olduÄŸu için , Ä°malat sanayi kapasite kullanım oranı düşütü , sanayi üretimi daraldı. Bunlar iÅŸsizliÄŸin artmasına neden oldu.

3.Kamu bankaları kuru frenlemek için , ucuz döviz sattılar ve fakat devasa açıkları var. Bunları hazine bizim vergilerle kapatıyor. Onun içinde daha çok vergi vereceğiz ve daha yoksul kalacağız. Başka bir ifade ile kurları tutmak pahasına kamu bankalarının zararı sosyalize edildi.

4. TL 'nin aşırı deÄŸer kaybı , MB 'nın güven kaybetmesi demektir. Bu kadar güven sorunu yaÅŸayan bir ekonomide yabancı sermaye  giriÅŸi olmadı ve yenisi de gelmedi.  

Sonuç olarak doların artması halkın alım gücünün düşmesine ve kıtlıklara neden oldu.  Döviz ve kur için çıkış yolu bulamazsak daha da olacaktır.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Katar Emiri gibi Bill Gates de özbeöz kardeşimiz mi?
Katar Emiri gibi Bill Gates de özbeöz kardeşimiz mi?
Arslan BULUT
Katar Emiri gibi Bill Gates de özbeöz kardeşimiz mi?
Aziz Sancar 'Türk'ü kazandırdı!
Aziz Sancar 'Türk'ü kazandırdı!
Arslan TEKİN
Aziz Sancar 'Türk'ü kazandırdı!
TL cep yakıyor
TL cep yakıyor
Esfender KORKMAZ
TL cep yakıyor
Düşman boş durmuyor biz birbirimizi yiyoruz!
Düşman boş durmuyor biz birbirimizi yiyoruz!
Hüseyin Macit YUSUF
Düşman boş durmuyor biz birbirimizi yiyoruz!
''70 milyar dolar rantı vatandaş ödeyecek''
''70 milyar dolar rantı vatandaş ödeyecek''
Orhan UĞUROĞLU
''70 milyar dolar rantı vatandaş ödeyecek''
Ozan yapınca suç İbo yapınca ödül
Ozan yapınca suç İbo yapınca ödül
Selcan TAŞÇI
Ozan yapınca suç İbo yapınca ödül
İstifa hakkına veda ederken!
İstifa hakkına veda ederken!
Servet AVCI
İstifa hakkına veda ederken!
Yesevî kültünün Yunus Emre'de görünümü
Yesevî kültünün Yunus Emre'de görünümü
Mehmet YARDIMCI
Yesevî kültünün Yunus Emre'de görünümü
Melih Gökçek itirafçı olmaya mı hazırlanıyor?
Melih Gökçek itirafçı olmaya mı hazırlanıyor?
Yavuz Selim DEMİRAĞ
Melih Gökçek itirafçı olmaya mı hazırlanıyor?