Kur lobisi bellidir - Esfender KORKMAZ
19 Ocak 2022 Çarşamba
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Kur lobisi bellidir

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
20 Ekim 2020 Salı

Ekonomi yönetimi, yaÅŸamakta olduÄŸumuz krizi kabul etmiyor. Bu yaÅŸadıklarımızın dış güçlerle  baÄŸlantılı lobiler olduÄŸunu savunuyor.

Aslında geçmişte yaşadığımız 2001 krizinde de o zamanki Hükümet değil fakat spekülatif sermaye yanlıları, kurlarda artış isteyenleri "kur lobisi' olarak suçlamıştı.

Bu gün TL'nin aşırı değer kaybı hem üretimde ithal girdi payının yüksek olması hem de güven sorunu nedeni ile rekabet gücümüzü artırmadı, fakat tahribatı 2001 krizinden daha ağır oldu.

1. Kur artışları enflasyona yansıdı. Değerli kur ithal girdi fiyatlarını artırdı. Üretim maliyetleri arttı. Perakendeye yansıdı. Dahası üretici ve satıcı eskiden ithal edilmiş malların fiyatını da aynı şekilde artırdı. Gelirler aynı oranda artmadığı için halkın satın alım gücü düştü, yani halk yoksullaştı.

2. İthalat için önce TL kazanmak sonra döviz gerekiyor. Ekonomide daralma gelir artışını sınırladı. Döviz bulmakta hem pahalı hem de zor oldu. Yani ithalatın finansmanı zorlaştı. Birçok firma zora girdi, borç yapılandırmasına gitti. İmalat sanayiinde kapasite kullanım oranı düştü, işsizlik arttı.

3. Kaldı ki, üretimde girdi oranı yüksek olan her ülkede işsizlik artar.

4. Özel sektör ve bankaların dış borçlarında TL cinsinden maliyet arttı. Bankaların dönmeyen kredi riski arttı.

Krize girmemizin temelinde, kırılgan ekonomi ve güven sorunu geliyor. Her ikisinde de uygulanmakta olan kur sorunu etkili oldu. Dalgalı kur sistemi çalışmadı… Çünkü ekonomik yapımızla uyumsuzdu.

1. Türkiye de genel olarak piyasada oligopol ve kartel yapılar var. Kamu tekellerinin özelleştirme yoluyla özel sektöre geçmesi, bu yapıları güçlendirdi. Serbest kur sistemi için piyasa altyapısı uygun değildi.

2. Dolarizasyon milli paraya güvensizliği gösterir ve kurlardaki istikrarı bozar. Para politikasının etkinliğini düşürür.

2000 yılında toplam mevduat 56,3 milyar lira idi. Bunun yüzde 55'i 30,9 milyar lirası (yüzde 55) TL cinsinden, 25,4 milyar lirası da (yüzde 45) döviz cinsindendi. Bu demektir ki, 2001 krizinden ve İMF'nin dalgalı kur önermesinden önce dolarizasyon vardı.

2001 dalgalı kur sisteminden sonra dolarizasyon daha da arttı. 2002 yılında 128,5 milyar lira olan  toplam mevduatın 56,3 milyar lirası (yüzde 44) TL, 72,2 milyar lirası (yüzde 56) döviz cinsinden idi.

Bu konuda yapılan bilimsel araştırmalardan da Dolarizasyonun döviz kuru belirsizliğini artırdığı sonucu çıkmıştır. (Ersan Sever; Tu¨rkiye'de Dolarizasyon Su¨reci ve Do¨viz Kuru Belirsizligˆi I·lis¸kisi)

3. Vadeli döviz iÅŸlemleri piyasası geliÅŸmediÄŸi için, kur oynaklığı yüksek oldu. Yasa 2001 yılında çıkarılmış olmakla birlikte, Türkiye de ilk Vadeli Ä°ÅŸlem ve Opsiyon Borsası  *2005 yılında Ä°zmir'de iÅŸleme açıldı. Bu borsa, 5 AÄŸustos 2013'te Borsa Ä°stanbul bünyesine katılıp "Borsa Ä°stanbul Vadeli Ä°ÅŸlem ve Opsiyon Piyasası" (VÄ°OP) adını aldı.

Vadeli döviz iÅŸlemlerinde vade sonunda belirlenen kurlar nedeni ile, kur oynaklığını frenler. Mamafih vadeli iÅŸlemler borsası da Döviz dalgalanmalarından korunmak amacıyla kurulmuÅŸtur. Ayrıca  ithalat  ya da ihracat  yoluyla döviz borçlanan ya da döviz alacağı olan yatırımcıların riskten kurtulmaları için kullanılan bir araçtır.

GeçmiÅŸte Türkiye de vadeli döviz iÅŸlemleri piyasası dardı, bu günde Vadeli Ä°ÅŸlem ve Opsiyon Borsası AŞ  daha çok spekülasyon amaçlı kullanılmaktadır.

Netice itibariyle, Ä°MF uzmanları global ekonomiyi homojen zannettikleri için geliÅŸmiÅŸ piyasalar ve ekonomiler için uygulanan dalgalı kur politikasının Türkiye içinde bir çözüm olacağını zannettiler.  Onlarla gelen Kemal DerviÅŸ'in  de Türk ekonomisi ile uzaktan bilgisi olmuÅŸtur. DerviÅŸ'e katılan ve sistemde payı olan yerli iktisatçıların bir kısmı devlet memuru idi. Bir kısmı ise akademisyendi. Bunlara ve  DerviÅŸ'i paylaÅŸamayan siyasi partilere aynı ÅŸekilde DerviÅŸ hayranı basına ne demek gerekir?

Daha beteri AK Parti'nin dalgalı kura sonuna kadar sarılmasıdır. Mamafih Türkiye'nin kur ÅŸoku yaÅŸadığı, ekonominin durgunluÄŸa girdiÄŸi bir dönemde bile AK Parti 2018 seçim beyannamesinde 'dalgalı döviz  kuru rejimi sürdürülecek. Döviz piyasaları yakından takip edilecek, gerektiÄŸinde dengeleyici döviz likiditesi araçları kullanılacak." demiÅŸtir.

Sonuçta,  Türkiye 2003-2020 (AÄŸustos) döneminde, 833,4 milyar dolar dış ticaret açığı ve 580 milyar dolar cari açık verdi. Bu kadar kaynak bizden çıktı, belirli ülkelere gitti. Bu kaynakların kime ve nasıl gittiÄŸini sorgularsak Ä°MF'nin neden dalgalı kura zorladığı ve siyasilerin neden dalgalı kuru benimsediÄŸi daha net anlaşılır .

Yabancı kazanmak ister… Bunları kazandıranlar dalgalı kuru isteyenlerdir. Şimdi anlaşıldı mı gerçek kur lobisi kimdir?

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Apaçık bir çarpıtma örneği
Apaçık bir çarpıtma örneği
Ahmet GÜRSOY
Apaçık bir çarpıtma örneği
Rüya görmek…
Rüya görmek…
Ahmet SEVGİ
Rüya görmek…
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
Arslan BULUT
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
Bu kin sizi nereye götürür?!
Bu kin sizi nereye götürür?!
Arslan TEKİN
Bu kin sizi nereye götürür?!
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
Esfender KORKMAZ
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
Murat AĞIREL
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
Orhan UĞUROĞLU
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Selcan TAŞÇI
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Vedat BAYRAM
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Evren Devrim ZELYUT
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…
Murat TAŞKIN
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…