Kur tuzağından çıkabilirmiyiz? - Esfender KORKMAZ
2 Aralık 2021 Perşembe
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Kur tuzağından çıkabilirmiyiz?

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
27 Kasım 2020 Cuma

Dalgalı kur politikası uygulayan ülkelerde, döviz kurlarında aşırı oynaklığı engellemek için kısa dönemde, Merkez Bankası döviz satar... Bizde rezerv kalmadı. Milli parayı kısar. Bu sene, bizde TL arzını sınırlamanın önünde pandemi engeli var. Reel faizleri yüksek tutarlar... Bizde hem güven sorunu, hem de eksi reel faiz olunca, dövize talep artıyor. Yabancı yatırım sermayesi de girmiyor. Türkiye'de kısa dönemde faizden başka araç kalmadı.

AÅŸağıdaki grafikte 2003 yılı ile 2020 Ekim ayı arasında geçen 18 yılda, Merkez Bankası TÃœFE bazlı reel kur endeksi yer alıyor. Son dönemde kurlardaki oynaklığın ne kadar  yüksek olduÄŸu görülüyor. Kurlardaki oynaklığın yüksek olması bütün dengeleri bozuyor. Mutlaka çözmemiz gerekiyor.

 

esfender-kur-1.png

 

Ancak faizleri artırmak tek başına çözüm değildir. Etkisi geçicidir.

Geçen ay Merkez Bankası, gösterge faizini yüzde 1025'te sabit tutmayıp artırsaydı, dolar kurunda şok artış olmazdı ve kur 8,5 liraya yükselmezdi. Ama kur yine artamaya devam ederdi.

Bu ay MB gösterge faizini yüzde 15'e çıkarmayıpta yine 10,25'te tutsaydı, dolar kuru 10 lira olurdu. Şok artışı önledi.

Ben ve tanıdığım iktisatçıların söylediğimiz; tek başına faiz, kur sorununu kökünden çözmez. Bataklığı kurutmaz, sivrisinekleri öldürür. Çözüm için faiz sonrasında, önce hukuki ve demokratik uygulamalarla yabancı sermaye ve yerli tasarruflara güven sağlamak gerekir. Öyle yapacağız -edeceğiz ile olmaz. Adım atılması gerekir.

Sonrasında, kısa ve orta dönemde bir geçiş dönemi içinde dalgalı kur politikası yerine, öngörülebilir yarı sabit kur rejimine geçmek gerekir. Yarı sabit kur rejimi yerli ve yabancı sermaye için belirsizliği azaltır. Aynı zamanda MB kanununu değiştirerek, Bankanın TL yanında kuru da gözetmesi ve siyasi vesayetten kurtarılması gerekir.

Sonrasında, planlama yapılarak, üretimde ithal girdi payının azaltılması, devletin, rekabeti sağlamak ve oligopol yapıları önlemek için piyasaya girmesi, özelleştirilen devlet tekellerinin yeniden devletleştirilmesi, devletin kurumsal yapı kazanması, bütçenin popülizm tuzağından kurtarılması, eğitimde çağdaş laik eğitime geçilmesi gerekir.

Bunlar bu günkü iktidarın, parti programına terstir. Yapması olanaksızdır. Bunun içindir ki, Türkiye faiz- kur tuzağından çıkamıyor.

Krizin ömrü uzuyor, iÅŸsizlik artıyor, halk yoksullaşıyor. Dövizi olanlar da ÅŸimdilik  zengin görünüyor ve fakat ithal malların da aynı oranda fiyatı artıyor ve enflasyondan dolayı herkesin satın alma gücü düşüyor.

Özet sonuç, faizde ve kurda takılı kalmak nedeni ile halk yoksullaşıyor.

Son iki yıldır yatırım yapılmıyor. Fert başına GSYH daralıyor. Kalkınma ve büyüme bir yarıştır. Bu yarışı belirleyen de Türkiye'nin Global milli gelirden aldığı paydır.

AÅŸağıdaki grafik, beÅŸ yıllık ara ile  bizim toplam GSYH'mızın Dünya GSYH içindeki payını gösteriyor. 2003'ten sonra artan pay, 2013'te yüzde 1,30'a yükselmiÅŸ, sonrasında hem daralma ve hem de kur artışı nedeni ile hızla düşmeye baÅŸlamış. 2019'daki payımız yüzde 0,86'ya gerilemiÅŸ. 2013 yılına göre yüzde 34 oranında küçülmüşüz.

 

esfender-kur-2.png

 

Sonuç olarak; Türkiye bir an önce, bu tuzaktan kurtulmalıdır... Aksi halde krizin ömrü uzar ve fakat halkta yoksullaşmaya devam eder!..

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
MHP neyin kavgasını yapıyor?
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Ahmet GÜRSOY
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Eğitim dâvâmız…
Eğitim dâvâmız…
Ahmet SEVGİ
Eğitim dâvâmız…
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Arslan BULUT
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Milleti Avrupa'nın ırgatı yapmak!
Milleti Avrupa'nın ırgatı yapmak!
Arslan BULUT
Milleti Avrupa'nın ırgatı yapmak!
Türk'ün yeni vizyonu
Türk'ün yeni vizyonu
Arslan TEKİN
Türk'ün yeni vizyonu
PKK'sız parti kurulabilir mi?
PKK'sız parti kurulabilir mi?
Arslan TEKİN
PKK'sız parti kurulabilir mi?
Büyüme sürdürülebilir mi?
Büyüme sürdürülebilir mi?
Esfender KORKMAZ
Büyüme sürdürülebilir mi?
İktisadın sustuğu yer
İktisadın sustuğu yer
Esfender KORKMAZ
İktisadın sustuğu yer
Krizden federasyon çıkmaz!
Krizden federasyon çıkmaz!
Hüseyin Macit YUSUF
Krizden federasyon çıkmaz!
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Murat AĞIREL
Gelen tehlikenin farkında mısınız
''Kirlenmek güzeldir''
''Kirlenmek güzeldir''
Murat İDE
''Kirlenmek güzeldir''
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Orhan UĞUROĞLU
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
AKP iktidarı başardı; ''Dünya Rant Rekoru''
AKP iktidarı başardı; ''Dünya Rant Rekoru''
Orhan UĞUROĞLU
AKP iktidarı başardı; ''Dünya Rant Rekoru''
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Selcan TAŞÇI
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Casusluk…
Casusluk…
Selcan TAŞÇI
Casusluk…
Geleneksel kültürümüzde kahve
Geleneksel kültürümüzde kahve
Mehmet YARDIMCI
Geleneksel kültürümüzde kahve
AKP bakın kimleri zengin etti!
AKP bakın kimleri zengin etti!
Evren Devrim ZELYUT
AKP bakın kimleri zengin etti!
Hakemin sahadaki yeri
Hakemin sahadaki yeri
Ertuğrul DİLEK
Hakemin sahadaki yeri
O sezonun bu haftası…
O sezonun bu haftası…
Murat TAŞKIN
O sezonun bu haftası…