Nereden nereye? - Esfender KORKMAZ
29 Kasım 2021 Pazartesi
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Nereden nereye?

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
13 Aralık 2020 Pazar

Dünyada artık demir perde yok… Hangi sosyoekonomik sistem olursa olsun, ülkeler arasında kalkınma yarışı var. Kalkınma diyorum, çünkü kalkınma sosyal gelişmeleri de içine alır. İnsan refahı kalkınma ile sağlanır.

Bu nedenle biz, geçmiş ile bu günümüzü karşılaştırarak bu yarışta nerede olduğumuzu göremeyiz. Kalkınma yarışına bizimle eşit şartlarda başlayan ülkelere de bakmamız gerekir.

Bu göstergelerin tamamı bu köşeye sığmaz. Bunların içinden insan refahı için üç gösterge, fert başına GSYH , fert başına dış borç yükü ve ülkenin özgürlük durumudur.

Seçilen ülkeler gelişmekte olan ve fert başına GSYH'sı Türkiye'ye yakın olan ülkelerdir.

·   Türkiye'de fert başına GSYH, 2003 yılında da bu günde, Dünya  ortalama fert başına GSYH'sının altındadır.

·   2003 yılında fert başına GSYH'sı bizden düşük olan Arjantin ile Rusya ve yine 2003 yılında fert başına GSYH'sı bize eÅŸit olan Şili'nin bu gün fert başına GSYH'sı bizden yüksektir.(aÅŸağıdaki grafik )

ff1.jpg

Demek ki, Türkiye şöyle büyüdü, böyle büyüdü diyerek algı yaratmaya çalışmak başımızı kuma sokmamıza benzer. Ä°stikrarlı büyümek önemlidir. Türkiye cari açıkla büyüdü. Türkiye'nin ithalatı içinde   yatırım malı ithalatı yüzde 13, aramalı ve hammadde ithalatı yüzde 76 ve tüketim malı ithalatı da yüzde 11 dolayındadır. Ä°thalat yapmadan üretim yapamıyoruz. Ä°thalatın bir kısmı borçla finanse ediliyor. Yani cari açık dış borçların artmasına neden oluyor.

Eğer Türkiye aramalı ve hammadde ithal ederek değil, yatırım malı ve teknoloji ithal ederek büyüseydi, zaten cari açık bir süre sonra devam etmezdi.

Dış borçla üretmek, bu gün büyümeyi artırır, ama potansiyel büyümeyi düşürür. Zira dış borç faizi ve anapara çıkışı kaynak çıkışı olarak yoksullaşma yaratır.

Mamafih, karşılaştırma için aldığımız ülkeler içinde kişi, başına dış borç stokunun da en yüksek olduğu ülke Türkiye 'dir. (Aşağıdaki tablo )

2019 KİŞİ BAŞINA DÜŞEN 

DIŞ BORÇ STOKU

 

ÃœLKE                    DOLAR 

---------                 ---------

TÃœRKÄ°YE                5300

MEKSÄ°KA               3500

RUSYA                   3100

BREZÄ°LYA              2632

ŞİLÄ°                       2526

 

Öte yandan başta söylediğimiz gibi insan refahı yalnızca fert başına büyüme göstermiyor. Demokrasi, hukukun üstünlüğü, eğitim, sağlık gibi göstergeleri de katmak gerekir.

Fredoom Hosue (Dünya Özgürlükler Evi), insan hakları ve siyasi özgürlükler puanlarını gösteren Dünya özgürlükler endeksi düzenliyor. Bu kuruluÅŸun 2020 raporuna göre, son Dünyada özgürlük endeksinde en fazla puan kaybeden ülkeler içinde Türkiye ikinci sırada yer aldı. Türkiye bu endekste 1972 yılından  1980 darbesi de dahil 2017 yılına kadar kısmen özgür ülke statüsünde idi. 2017 yılında özgür olmayan ülkeler statüsüne geriledi.

ff2.jpg

Türkiye'nin içinde bulunduğu bu tablo reform bile kaldırmaz. Sistemi yeni baştan kurmalıyız. Başkanlık sistemi yerine halkın siyasi tercihlerinin yansıdığı, lider sultasının olmadığı ve özgür irade kullanabilecek milletvekillerinin yer alacağı parlamenter sistem getirmeliyiz. Ancak ondan sonra hukuk reformu yapılabilir… Ancak ondan sonra kurumsal ve laik devlet düzeni kurulabilir… Ve ancak ondan sonra ekonomik ve sosyal planlama ile kalkınma sağlanabilir.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Gerileme dönemine girdik
Gerileme dönemine girdik
Ahmet GÜRSOY
Gerileme dönemine girdik
Sıkıştın mı ver korkuyu!
Sıkıştın mı ver korkuyu!
Arslan BULUT
Sıkıştın mı ver korkuyu!
'Atatürk' trendi!
'Atatürk' trendi!
Arslan TEKİN
'Atatürk' trendi!
Kapıdaki ölüm ve pervasızlık!..
Kapıdaki ölüm ve pervasızlık!..
Mehmet FARAÇ
Kapıdaki ölüm ve pervasızlık!..
Operasyon çok sonuç yok
Operasyon çok sonuç yok
Murat AĞIREL
Operasyon çok sonuç yok
Asgari ücret zam oranı erken seçim ölçüsü olur
Asgari ücret zam oranı erken seçim ölçüsü olur
Orhan UĞUROĞLU
Asgari ücret zam oranı erken seçim ölçüsü olur
Büyük kriz kimlere yaradı?
Büyük kriz kimlere yaradı?
Remzi ÖZDEMİR
Büyük kriz kimlere yaradı?
Gömelim gel sizi tarihe desek, sığmazsınız!
Gömelim gel sizi tarihe desek, sığmazsınız!
Servet AVCI
Gömelim gel sizi tarihe desek, sığmazsınız!
Türk halkını köleleştirme planı!
Türk halkını köleleştirme planı!
Evren Devrim ZELYUT
Türk halkını köleleştirme planı!