Orta gelir tuzağı ve yoksulluk - Esfender KORKMAZ
25 Ocak 2022 Salı
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Orta gelir tuzağı ve yoksulluk

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
21 Ekim 2020 Çarşamba

Ekmek askıda, aynı zamanda yoksulluğun da son kerteye geldiğini gösteriyor.

Pandemi bu sene tüm Dünyada GSYH'da daralma yarattı. Fert başına gelir düştü. Aynı pandemi, Türkiye'de ise zaten var olan sorunların tuzu-biberi oldu.

İMF, 2020 yılında küresel ekonominin yüzde -4,9, Türkiye'nin ise yüzde -5 oranında daralacağını tahmin ediyor. Türkiye için diğer tahminler Moody's -5, Dünya Bankası -3,8'dir.

GSYH'nın yüzde 5 daralması tek başına sorun deÄŸil… GSYH 2001 yılında yüzde 6 daraldı ertesi yıl yüzde 6.4  büyüdü. 2009 yılında yüzde 4,7 daraldı ertesi yıl yüzde 8,5 büyüdü. 

Bu defa farklı… 20 yılın birikmiÅŸ sorunları, güven sorunu, TL'nin aşırı deÄŸer kaybı, sanayisizleÅŸme, iÅŸsizlik, enflasyon, son üç yılda siyasi ve hukuki altyapının bozulması nedeni ile dibe vurdu. 

Birikmiş ekonomik sorunlarla pandemi üst üste geldi… Sonuç; orta gelir tuzağı ve yoksulluk.

Orta gelir tuzağı dolar cinsinden aynı düzeyde fert başına GSYH'da uzun yıllar takılmadır. Türkiye de 2006 yılında fert başına GSYH 7 961 dolardı, 2013 yılında 12 488 dolara çıktı, 2020 yılında 7720 dolar bekleniyor. 14 senedir ortalama 10 000 dolar sınırındadır.

Geçmişte de Türkiye, Güney Kore, Yunanistan gibi ülkelerle aynı fert başına GSYH düzeyinde başladığı yarışmayı orta gelir tuzağına takıldığı için kaybetmişti.

Felipe, Abdon ve Kumar (Felipe, Jesus, Arnelyn Abdon ve Utsav Kumar'ın  "Tracking the Middle-income-2012'  tarihli bu konudaki araÅŸtırmalarında, Türkiye'nin de  içerisinde bulunduÄŸu ülkelerde orta gelir grubunda kalma sürelerini ve büyüme hızlarını tespit etmiÅŸler.

Düşük orta gelirli düzeyde kalma süresi Çin H. Cumhuriyeti'nde 17 yıl iken, Bulgaristan ve Türkiye'de 50 senenin üstünde güven sorunu, TL'nin aşırı deÄŸer kaybı, sanayisizleÅŸme, iÅŸsizlik, enflasyon Türkiye, düşük orta gelir düzeyine 1955'te ulaÅŸmış ve ancak 50 yıl sonra, 2005'ten sonra yüksek orta gelir düzeyini yakalayabilmiÅŸtir. Türkiye'nin orta gelir bandı içindeki serüveni göreceli olarak en uzun süre almış olan üç ülkeden (Bulgaristan ve Kosta Rika ile birlikte) birisidir ve dolayısıyla orta gelir tuzağına sıkışmış tipik bir  ülke görünümünü sergilemektedir.

Orta gelir tuzağına, ekonomilerde iç dinamiklerin dinamizmini kaybetmesi olarak bakabiliriz. Orta gelir tuzağına düşen ülkelerde, tasarruf ve yatırım düzeyi düşük kalır. Faktör verimliliği düşük kalır. İşsizlik artar, talep artışı zayıf kalır. GSYH büyüme düşük kalır.

Orta gelir tuzağı bir anlamda dünya da fert başına gelir artarken bu yarışta kaybetmek ve göreceli olarak yoksullaşmak demektir.

Mamafih,  DÄ°SK/Genel-Ä°ÅŸ AraÅŸtırma Dairesi tarafından hazırlanan "Türkiye'de Gelir EÅŸitsizliÄŸi ve Yoksulluk Raporu'na göre, Türkiye'de 16 milyon kiÅŸi yoksuldur…  18 milyon kiÅŸi ise yoksulluk riski ile karşı karşıyadır.

YoksulluÄŸu artıran bir sorunda, enflasyon için ücret ve maaÅŸlara ortalama TÃœFE kadar düzeltme yapılmasıdır. Gerçekte işçi ve memurun geçinmesi içinde yüksek yer tutan ve fiyatları daha çok artan gıda ve ev harcamaları daha fazladır. Bu nedenle işçi ve memurun satınalma gücü düştü  ve yoksullaÅŸtılar.

DiÄŸer bir sorun, TL'nin aşırı deÄŸer kaybetmesidir. TL'nin aşırı deÄŸer kaybından dolayı hem enflasyon arttı hem ithal malların fiyatı arttı ve dolayısıyla halkın satın alma gücü düştü. Yani  TL'nin aşırı deÄŸer kaybı topyekün yoksullaÅŸma getirdi.

Bunlar yetmiyor … Bütün Dünya Türkiye'yi sömürdü …   

2003 - 2020 (Ağustos) döneminde Türkiye'ye giren net yabancı sermaye;

*  DoÄŸrudan yabancı yatırım; 119,0 milyar dolar,

*  Gayrimenkul alımı; 55,5 milyar dolar,            

*  Portföy yatırımları; 165,1 milyar dolar,

*  Toplam net giriÅŸ; 339,6 milyar dolardır.

İngilizler ve Almanların çoğu konutlarını sattı… Suudiler satıyor. Portföy yatırımları çıkıyor. Yani bu 339,6 milyar doların üçte ikisi kalıcı değil. Üstelik karlarını alıp çıkacaklar. Buna karşılık aynı dönemde;

Dış ticaret açığı ve cari açık ;

*  Dış ticaret açığı; 833,4 milyar dolar; 

*  Cari açık 580 milyar dolardır.

Bunlar kaynak çıkışı ve kalıcı olarak kaynak kaybıdır.

Güven ve hukuk sorunu nedeni ile,  yurt dışında ÅŸirket satın alma veya yatırım gerekçesi ile tasarruflar da yurt dışına gitti.

Türkiye'nin orta gelir tuzağına düşmesi ve yoksullaşması için planlama yapılsaydı bu kadar etkili olamazdı.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Sezen'den sızan
Sezen'den sızan
A. Yağmur TUNALI
Sezen'den sızan
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Arslan BULUT
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Arslan TEKİN
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Esfender KORKMAZ
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Fatma ÇELİK
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Orhan UĞUROĞLU
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Özcan YENİÇERİ
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Niyet okuma teknolojisi
Niyet okuma teknolojisi
Selcan TAŞÇI
Niyet okuma teknolojisi
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
Evren Devrim ZELYUT
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
IFAB'dan beklentiler
IFAB'dan beklentiler
Ertuğrul DİLEK
IFAB'dan beklentiler
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Murat TAŞKIN
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…