1 Aralık 2021 Çarşamba
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Özcan YENİÇERİ
Özcan YENİÇERİ

Strateji, jeopolitik ve çıkarlar

[email protected]
+
Aa
-
29 Mayıs 2020 Cuma

Koronavirüs salgını sırasında hem içeride hem de dışarıda Türkiye başarılı bir operasyon yürüttü. İngiltere'den ABD'ye, Fransa'dan Çad'a yardım talep eden bütün ülkelere başta solunum cihazları ve maske olmak üzere sağlık malzemeleri gönderdi. Yurt dışında yardım bekleyen birçok Türk vatandaşını ve sağlık sorunları olanları ülkeye getirdi.

Şahsen bizim başarılı bulduğumuz koronayla mücadele ve yapılan yardımlar şu veya bu gerekçeyle eleştirilebilir. Ancak yapılan insani yardımdır. İmkânı olan her devlet böyle bir durumda bunu yapmak zorundadır.

Türkiye, ABD'den İngiltere'ye yardım yaparken aynı yardımı komşusu olan ve olmaya  devam edecek olan ülkelere de (Suriye/Mısır gibi) barış yardımı yapmalıdır.

***

Ülkeler stratejilerini ortak tarih, üzerinde bulundukları coğrafya ve çıkarlar üzerine bina ederler. Ezelden gelip ebede giden dostluk ya da düşmanlık yoktur. Her anlaşmazlığın, çatışmanın ve karşıtlığın da bir ömrü vardır. Çoğu zaman ülke yöneticilerinin, rejimlerin ya da çıkar guruplarının neden olduğu sorunlar o ülkeyi yöneten gurupların tarih sahnesinde çekilmesiyle birlikte tarihin arşivine dönmektedir.

Mısır ve Suriye gibi ülkelerle Türkiye'nin kötünün de ötesinde olan ilişkileri bu bağlamda yeniden gözden geçirilmelidir.

Diğer yandan günümüzde zaman çok hızlı akmaktadır. Onlarca yıl süren çatışma ve anlaşmazlıklar artık tarih olmuştur. Birinci Dünya Savaşının dört yıl, İkinci Dünya Savaşının altı yıl sürdüğü unutulmamalıdır. Türkiye tarihi düşmanları hariç ortak tarihi olan komşularıyla anlaşmazlıklarını onlarca yıl sürdürme akılsızlığını terk etmelidir.

Tarih, jeopolitik ve çıkarlar dikkate alınarak Türkiye, komşularıyla ilişkilerini yenileyerek normalleştirmelidir.

Diğer yandan içeride güçlü olmayan bir ülkenin dışarıda güçlü ilişkiler içinde bulunması da düşünülemez. Bu anlamda Türkiye iktidar/muhalefet ilişkilerini normalleştirmek durumundadır. "Demokrasi Adası"nı muhalefetsiz açmak ülkenin en fazla yüzde ellisiyle ülkeyi yönetmek anlamına gelir. Bu konuyu şimdilik bir kenara koyarak uluslararası ilişkilerle ilgili bazı ilkelerden söz edelim.

***

Uluslararası ilişkilerde dostu artırmak, düşmanı azaltmak başarının başta gelen şartıdır. Askeri literatürde buna hedef küçültme denir. Bir zamanlar iktidar propagandistlerinin dediği gibi "komşularla sıfır düşmanlık" politikası izlemek ya da "üç tarafı denizle, dört tarafı düşmanla çevrili" politikaları da terk etmek gerekir.

Sözgelimi gelinen bu aşamada on yıldır Türkiye'nin Mısır'la ilişkilerinin kopuk, gerilimli ve dostça olmaması Türkiye karşıtı cephenin güçlendirilmesi anlamına gelmektedir. Türkiye karşıtı cepheden Mısır gibi ülkelerin koparılması dost sayısının artırılması düşman sayısının azaltılması anlamına gelir.

Uluslararası ilişkileri liderden lidere, partiden partiye ilişkiler biçiminde yürütmek hem yanlış hem de tehlikelidir. Aksine devletlerarası ilişkiler devletten devlete, milletten millete yürütülmesi gerekir. Kişiler ölür, şahıslar küser ama devlet, millet ve ortak tarih baki kalır.

Yakındakine uzak, uzaktakine yakınlık öngören strateji başarısızlık getirir.

Uluslararası ilişkileri, Katolik Nikâhıyla karıştırmamak gerekir. Çıkarların örtüştüğü yerde dostluk çatıştığı yerde düşmanlık söz konusudur. Günümüzde uluslararası ilişkilerde süreklilik, her alanda ve birbirine endeksli siyasetler uygulanır olmaktan çıkmış, olgu bazlı işbirliklerine ve karşıtlıklara dönüşmüştür.

Rusya'nın, Suriye'deki Esat rejimiyle işbirliğine karşı ABD ile Türkiye birlikte hareket ediyor. Türkiye'nin PYD/PKK'ya karşı yürüttüğü mücadelede ABD ile Rusya, PYD/PKK'nın yanında duruyor. Rusya ile Türkiye İdlib'de birlikte devriye atıyor. Aynı Rusya, Libya'da Türkiye'ye düşman Hafter'e her türlü desteği veriyor.

Karmaşık ilişkileri olan ülkelerle ancak olgu bazlı dostluk ya da karşıtlık ilişkisi kurulabilir. Rusya ve ABD ile ilişkiler bir olgu da işbirliği, bir başkasında mücadele biçiminde sürdürülebilir. Gerçekçilik ve akılcılık saflıktan her zaman iyidir.

 

dfs-004-001-011-001-001-001-002.jpg

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Öğretemediklerimiz
Öğretemediklerimiz
A. Yağmur TUNALI
Öğretemediklerimiz
MHP neyin kavgasını yapıyor?
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Ahmet GÜRSOY
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Eğitim dâvâmız…
Eğitim dâvâmız…
Ahmet SEVGİ
Eğitim dâvâmız…
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Arslan BULUT
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Arslan BULUT
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
'Rektörümüz Öcalan!'
'Rektörümüz Öcalan!'
Arslan TEKİN
'Rektörümüz Öcalan!'
Türk'ün yeni vizyonu
Türk'ün yeni vizyonu
Arslan TEKİN
Türk'ün yeni vizyonu
Dış güçler belli
Dış güçler belli
Esfender KORKMAZ
Dış güçler belli
İktisadın sustuğu yer
İktisadın sustuğu yer
Esfender KORKMAZ
İktisadın sustuğu yer
Rakamsal veriden ötesi
Rakamsal veriden ötesi
Fatma ÇELİK
Rakamsal veriden ötesi
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Murat AĞIREL
Gelen tehlikenin farkında mısınız
''Kirlenmek güzeldir''
''Kirlenmek güzeldir''
Murat İDE
''Kirlenmek güzeldir''
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Orhan UĞUROĞLU
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Orhan UĞUROĞLU
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Tek adam sisteminin iflası!
Tek adam sisteminin iflası!
Özcan YENİÇERİ
Tek adam sisteminin iflası!
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Selcan TAŞÇI
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Selcan TAŞÇI
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Sebep ne?
Sebep ne?
Vedat BAYRAM
Sebep ne?
Hakemin sahadaki yeri
Hakemin sahadaki yeri
Ertuğrul DİLEK
Hakemin sahadaki yeri
AKP bakın kimleri zengin etti!
AKP bakın kimleri zengin etti!
Evren Devrim ZELYUT
AKP bakın kimleri zengin etti!
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
Evren Devrim ZELYUT
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
O sezonun bu haftası…
O sezonun bu haftası…
Murat TAŞKIN
O sezonun bu haftası…