19 Ocak 2022 Çarşamba
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Remzi ÖZDEMİR
Remzi ÖZDEMİR

Büyük kriz kimlere yaradı?

[email protected]
+
Aa
-
29 Kasım 2021 Pazartesi

Bu kriz kime yaradı derseniz maaşla çalışan, emekli, işsiz ve gariban hariç herkese diyebiliriz.

Ama biz yine de tek tek sıralayalım.

Bankalar:

Kriz bankalara yaradı. Kamu bankaları hariç kârlarını katladılar. Merkez Bankası'nın gösterge faizini düşürmesi ile elinde bol miktarda hazine bonosu bulunduran bankalar direkt olarak kâr yazdı. Merkez Bankası'nın faiz haberi ile mevduat faizlerini yüzde 14'ün de altına indiren bankalar maalesef başta konut ve ihtiyaç olmak üzere kredi faizlerini indirmedi. Konut kredisi faizleri ağırlıklı olarak 1,44 seviyesinde. Bu kriz öncesi 1,37 seviyesinde bulunuyordu. Bu, bankaların kâr marjını patlattı. 14 faiz ile topladıkları mevduatı 22-25 aralığında vatandaşa sattılar.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu(BDDK) aylık raporuna göre, bankacılık sektörünün Eylül 2021 döneminde net kârı 56 milyar 981 milyon TL oldu. Geçen yılın aynı döneminde net kâr 46,25 milyar TL seviyesinde bulunuyordu. Son 300 baz puanlık faiz indiriminden sonra bankaların 2021 sonu kârının 65 milyar civarında olması bekleniyor.

Müteahhitler:

Yap İşlet Devret Modeli ile Hazine garantili projeler yapan müteahhitler adeta dolar zengini oldu. Çünkü bu projelere garanti, dolar bazında verildi. Üstüne üstlük bir de yıllık fiyat artışı Amerikan doları olarak hesaplanıp, bu ülkedeki enflasyon oranı ile zam yapılıyor. Amerika'da yüzde 6.7 ile son 31 yılın en yüksek enflasyonu yaşandı. (T.C. devleti, imzaladığı anlaşmalar gereği ABD'deki enflasyon oranı kadar müteahhitlere dolar bazında zam yapmak zorunda.) 2022'de KDV dahil rakamın yaklaşık 48 doları bulması muhtemel.

Bu oran dolara dünyanın birçok ülkesinde yüzde 1 veya altı faiz verdiği göz önüne alındığında oldukça ciddi bir kâr anlamına geliyor.

Osmangazi Köprüsü için de günlük 40 bin araç geçiş garantisi ve garanti ödemesi olarak "42 dolar artı KDV" ödeme yapılıyor (Şu anda geçiş ücreti 147.50 TL). Vatandaş geçse de geçmese de bu ortalama üzerinden KDV dahil yaklaşık 48 dolar artı garanti ödemesi yapılacak. Dolar cinsi rakam TL'ye çevrilirken 2 Ocak 2022 tarihli kur dikkate alınacak. Bugün itibarıyla 48 doların karşılığı 600 TL'ye denk geliyor.

Haziran 2016'da söz konusu köprü açıldığında fiyat "35 dolar artı KDV" idi ve o dönemin 2,89 TL'lik dolar kuruyla tek aracın yaklaşık geçiş maliyeti 109 TL idi. Aradan geçen 5,5 yılda TL cinsi maliyet yaklaşık beşe katlanmış olacak.

Son kriz Osmangazi Köprüsü müteahhidine haftalık yüzde 11,8, aylık yüzde 29,47 bu yıl 11 ayda ise yüzde 65,25 kur kazancı sağladı.

Avrasya Tüneli müteahhidi:

Günlük 70 bin araç geçişi ve araç başına 4 dolar ücret garantisi verilen Avrasya Tüneli'nden geçen yıl 12 milyon araç geçti. Yani yıllık 25 milyon araca hizmet vermesi beklenen tünel yüzde 50 daha az hizmet vermesine rağmen devletten bu yıl sadece döviz kur farkından dolayı 26 Kasım tarihli kur itibariyle yüzde 65 daha fazla ücret alacak.

Yavuz Sultan Selim Köprüsü'ne dakikada 330 dolar, saat başına 19 bin 750 dolar, günde 474 bin dolar garanti veriliyor. Kurdaki artış bu köprünün müteahhidini de adeta ihya edecek.

Şehir hastaneleri:

Kur artışından en çok kâr sağlayan bu hastanelerin müteahhitleri. Şehir hastanelerinin 2021 için 16,4 milyar TL olan bütçeye 2021 yılı faturasının, 2022'de 21,5 milyar TL'ye yükselmesi bekleniyor.

Kim kaybetti?:

Kaybeden; müteahhitlere fazladan para ödemek zorunda kalan Hazine ve bunları ödemek zorunda kalacak olan vatandaş. Ancak vatandaş bu kur artışından iki türlü zararlı çıkıyor. Hem Hazine'nin borcunu yüzde 36,2 oranında artan vergi ve harçlarla ödeyecek hem de daha fazla kullanım ücreti ödeyerek.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Apaçık bir çarpıtma örneği
Apaçık bir çarpıtma örneği
Ahmet GÜRSOY
Apaçık bir çarpıtma örneği
Rüya görmek…
Rüya görmek…
Ahmet SEVGİ
Rüya görmek…
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
Arslan BULUT
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
Bu kin sizi nereye götürür?!
Bu kin sizi nereye götürür?!
Arslan TEKİN
Bu kin sizi nereye götürür?!
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
Esfender KORKMAZ
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
Murat AĞIREL
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
Orhan UĞUROĞLU
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Selcan TAŞÇI
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Vedat BAYRAM
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Evren Devrim ZELYUT
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…
Murat TAŞKIN
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…