Dolar temelli dünya düzeni deÄŸiÅŸecek mi? - Esfender KORKMAZ
29 Ocak 2022 Cumartesi
İstanbul Hava durumu İstanbul 3°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Dolar temelli dünya düzeni değişecek mi?

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
9 Haziran 2020 Salı

2010 yılı AÄŸustos başında dolar endeksi 76,48 idi. 2020  Haziran başında 96.77 oldu. Demek ki son on yılda dolar endekse giren, Japon Yeni, Euro, Kanada Doları, Ä°ngiliz Sterlini, Ä°sveç Kronu ve Ä°sviçre Frangı'ndan oluÅŸmakta olan sepete karşı yüzde 26,5 oranında deÄŸer kaybetti. Doların deÄŸer kaybı ve Trump sorunu dolara  güven kaybı yaÅŸatıyor. Doların deÄŸer kaybetmesi ile, Dünyada dolar tutan Merkez bankaları, dolar tasarrufu olan gerçek ve tüzel kiÅŸiler dolar tutmaktan dolayı reel satın alma güçlerini kaybetmiÅŸ oluyorlar. Dolardaki istikrarsızlık nedeniyle Dünyada dolara karşı tepki birikiyor.

Son on yıldır bazı Merkez Bankaları dolar yanında Euro ve altın da  tutmaya baÅŸladılar. Çin Merkez Bankası (PBOC) verilerine göre, Çin'in Döviz rezervi Nisan ayının sonunda 107 milyar doları altın olmak üzere toplam 3.1 trilyon dolar oldu.

1971 ilk petrol krizinde ABD Doların altınla ilişkisini kestiğini açıkladı. O günden beri dolara olan güven düşmeye başladı. 1971 yılına kadar bir ons altın 35 dolar idi. 1980 de 800 dolara çıktı. Şimdi 1700 dolara kadar çıktı. 2009 krizinden sonra dolara olan güven iyice azaldı.

Bu paralelde uluslararası platformlarda zaman zaman doların yerini alacak yeni bir dünya parası tartışılıyor. 2009 küresel krizine karşı çözüm arayışları nedeni ile de bu konu 2 Nisan 2009 tarihinde  Londra'da yapılan G-20 toplantısında Dünya Parasal BirliÄŸinin oluÅŸturulması üzerinde tartışıldı. Bu tartışmaya göre; IMF parası SDR'nin (Special Drawing Rights-Özel çekme hakları) dünya para birimi olması önerildi.

SDR İMF tarafından çıkarılan uluslar arası bir rezerv para birimidir. Bu para sepetinde; Dolar yüzde 41,73, Euro yüzde 30,93, Yuan yüzde 10,92, Japon yeni yüzde 8,33 ve İngiliz sterlini yüzde 8,09 oranında paya sahiptir.

Türkiye'nin özel çekme hakkı 1071 SDR'dir. Dolar olarak 1,5 milyar Dolar kadardır. EÄŸer Türkiye özel çekme hakkını kullanmak isterse, SDR'leri ABD Merkez Bankasına devredecek  karşılığında 1,5 milyar dolar çekecektir. Buna karşı IMF aracılığı ile faiz ödeyecektir.

IMF'ye üye ülke sayısı 189'dur. Dünya Para birimi oluÅŸturulursa, IMF Dünya Merkez Bankası olacaktır. Ya da yeni bir Dünya Merkez Bankası kurulabilir. Dünya Merkez Bankasının sermayesi tüm üye ülkelerin GSYH ile orantılı olarak oluÅŸturulabilir. Dünya parası çıkarılabilir.  Bu yolla geliÅŸmiÅŸ ülkelerin  IMF de olduÄŸu gibi dünya para birimini kontrol etme ve kullanma imkanları da önlenmiÅŸ olur.  

Bu günkü para düzeninde ülkelerin Merkez Bankaları da, milli paranın korunması yanında finansal istikrarı da gözetmek zorunda kalıyorlar. Bu nedenle bizim gibi para ikamesi-dolarizasyon yaşayan ülkelerde merkez bankalarının para ve faiz politikası etkili olamıyor.

Para ekonominin kan damarlarıdır. Ancak iktisadi bünyenin de saÄŸlam olması gerekir. 1980 sonrası küreselleÅŸme ile birlikte  Dünya finans tuzağına düştü. Piyasalar  ve hükümetler spekülasyona teslim oldu. Gerçekte ülkeler reel ekonomi ile ilgili kararlar ve imkanları da tartışmalı ve hükümetler bu alanda iÅŸbirliÄŸi yapmalıdır.

 

dfs-004-001-011-001-001-001-002-016.jpg

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Muhalefet neyi tartışıyor?
Muhalefet neyi tartışıyor?
Ahmet GÜRSOY
Muhalefet neyi tartışıyor?
ABD, Montrö için tekrar nabız yokladı mı?
ABD, Montrö için tekrar nabız yokladı mı?
Arslan BULUT
ABD, Montrö için tekrar nabız yokladı mı?
'İkra! (Oku)' Ama nasıl okuma?..
'İkra! (Oku)' Ama nasıl okuma?..
Arslan TEKİN
'İkra! (Oku)' Ama nasıl okuma?..
Seçilmişler aslında birer aynadır
Seçilmişler aslında birer aynadır
Murat AĞIREL
Seçilmişler aslında birer aynadır
Erdoğan'ın itirafı Yüce Divan'lık değil mi?
Erdoğan'ın itirafı Yüce Divan'lık değil mi?
Orhan UĞUROĞLU
Erdoğan'ın itirafı Yüce Divan'lık değil mi?
Sıkıntılı günler geliyor dikkat!
Sıkıntılı günler geliyor dikkat!
Remzi ÖZDEMİR
Sıkıntılı günler geliyor dikkat!
Hablemitoğlu zanlısı, keşke o savcının karşısına çıkabilseydi!
Hablemitoğlu zanlısı, keşke o savcının karşısına çıkabilseydi!
Selcan TAŞÇI
Hablemitoğlu zanlısı, keşke o savcının karşısına çıkabilseydi!
Belediyeler nerede acze düştü?
Belediyeler nerede acze düştü?
Servet AVCI
Belediyeler nerede acze düştü?