17 Ocak 2022 Pazartesi
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Ekonomik gidişat korkutuyor

[email protected]
+
Aa
-
8 Aralık 2021 Çarşamba

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, bütçe görüşmelerinde "Kurda yaşanan hareketliliğin politika faizine bağlanamayacağını'' söyledi.

Bir… Kurda hareketlilik bazen yukarı bazen aşağı anlamına gelir. Dört-beş ayda dolar kuru 8 liradan 14 liraya çıktıysa bu hareketlilik değil, TL krizidir.

İki… Ağustos 2021'de aylık ortalama olarak dolar kuru 8,4857 idi. MB Başkanı çekirdek enflasyona göre faiz ayarlaması yapılacağını söyleyince kurlar artmaya başladı. MB'nin üç ay arka arkaya faiz indirimi sonrasında bugün dolar kuru 13,76 oldu. Dünyada en fazla değer kaybeden para oldu. Güven krizi varken eksi faiz tasarruf-tüketim dengesini bozar. Dolarizasyonu artırır.

Bu şartlarda iktidarın tutumu insanı korkutuyor… Çünkü panik içinde siyaha beyaz demek, hem güven bunalımı yaratır. Hem de piyasada ve iktisadi ajanlarda işin farkında olmayan bir iktidar için ''TL krizini ekonomik bunalıma sokabilir'' beklentisi oluşur.

En çok korkutan da dış borçlarda temerrüt riskidir. Tüm veriler dış borçlarda temerrüt riskinin arttığını gösteriyor.

1.IMF Başkanı gelişmekte olan birçok ülkenin dış borç krizi ile karşı karşıya olduğunu söyledi. Pandemi nedeni ile borç servisini askıya alma sürecinin de 2021 sonunda biteceğini açıkladı. Türkiye'de dış borç stokunun GSYH'ya oranı yüzde 62'8 dir. IMF'nin riskli ülke statüsüne giriyor.

2.ABD'de Wels Fargo Bankası 12 Mayıs 2021'de, dış borçlarda en riskli beş ülkenin; Arjantin, Şili, Endonezya, Venezuela ve Türkiye olduğunu açıkladı.

3.Yurt dışı tahvilleri işlem gören ülkeler içinde, iflas risk primi en yüksek olan tek ülke Türkiye'dir. Dünkü yazımda bunu risk haritasını vererek açıklamıştım. Türkiye'nin iflas risk primi 502,40, Brezilya'nın risk primi 235,80 ve Meksika'nın risk primi 118,66 'dır. Türkiye açık ara dış borçları çevirmekte yüzde 8 dolayında çok yüksek faiz vermek zorundadır. Yüksek faiz nedeni ile dış borçları çevirmekte zorlanacağız.

4.Özel sektörün döviz cinsinden 137 milyar dolar borcu var. Ağustos'tan bu yana kurlar dolar başına 5,28 TL arttı. Yani TL karşılığı 723 milyar TL arttı. Döviz borçlularının bir kısmı döviz geliri olmayan şirketlerdir. Bunların TL kazançları aynı oranda artmadı. Özel sektör borçlarını ödemekte sıkıntı yaşayacak. Bu da bankalara ve dış borçlara yansıyacaktır.

5.Fitch, Türkiye'nin kredi notunu BB- (negatife) çevirdi. Neden olarak;

*MB erken parasal gevşeme,

*Faiz indirimi,

*Güven erozyonuna bağladı.

Bu şartlarda 'Türkiye'nin notu spekülatif, yatırım yapılamaz ve daha da düşebilir' demektir. Diğer raiting kuruluşları da Türkiye'yi aynı statüde tutuyor.

Bu şartlarda zaten gelmeyen doğrudan yabancı yatırım sermayesi artık hiç gelmez. Dahası 2022'de ABD ve gelişmekte olan ülkeler enflasyonu önlemek için faiz oranlarını artıracak. Bu şartlarda daha güvenli limanlara gitmek için Türkiye'den yabancı sermaye çıkışı hızlanır. Döviz arzı daralır.

6.Ani şokları ve riskleri karşılayacak döviz rezervimiz yoktur. MB, Ekim ayı rezervleri 123,9 milyar dolardır. Buna karşılık önceden belirlenmiş bir yıl içinde net çıkışlar-yükümlülükleri 147,1 milyar dolardır. Yani net rezervi eksi 23,2 milyar dolardır.

7.Üretim ithal girdide dışa bağımlı olduğu sürece dış açıklar devam eder. Hukuki ve demokratik altyapı bozuk olduğu, güven bunalımı yaşandığı için Türkiye'de ithal girdi yerine ikame yatırım yapılmıyor. Yani ithal girdi bağımlılığı devam edecektir.

Dahası Türkiye, tüketim malları ve ilaç ithal etmek zorundadır. Akis halde gıda ve ilaç kıtlığı yaşarız.

Dış açıkları kapatmanın en iyi yolu doğrudan yabancı yatırım sermayesi girişidir. Yukarıda da belirttiğim gibi yabancı yatırım sermayesi de gelmiyor.

Bu verileri IMF ve raiting kuruluşları doğru okuyor. Dünya bizim değil, bu kuruluşların görüşüne göre hareket ediyor. Eğer iktidar göremiyorsa bu bir zayıflık, görüp inat ediyorsa her durumda dış borçlarda temerrüt riski artmaya devam edecektir.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Davutoğlu'nun ittifak söylemi
Davutoğlu'nun ittifak söylemi
Ahmet GÜRSOY
Davutoğlu'nun ittifak söylemi
Şimdi ''aşılılar pandemisi'' mi oldu?
Şimdi ''aşılılar pandemisi'' mi oldu?
Arslan BULUT
Şimdi ''aşılılar pandemisi'' mi oldu?
Ah Nâzım vah Nâzım!
Ah Nâzım vah Nâzım!
Arslan TEKİN
Ah Nâzım vah Nâzım!
Olaylar, suçlular, erozyon!..
Olaylar, suçlular, erozyon!..
Mehmet FARAÇ
Olaylar, suçlular, erozyon!..
Kamu bankalarının kredilerini pandemi fırsatçıları yağmaladı
Kamu bankalarının kredilerini pandemi fırsatçıları yağmaladı
Murat AĞIREL
Kamu bankalarının kredilerini pandemi fırsatçıları yağmaladı
''Allah hepinizin belasını verecek''
''Allah hepinizin belasını verecek''
Orhan UĞUROĞLU
''Allah hepinizin belasını verecek''
Bankaların aldığı gerçek ödül
Bankaların aldığı gerçek ödül
Remzi ÖZDEMİR
Bankaların aldığı gerçek ödül
Serpico
Serpico
Servet AVCI
Serpico
AKP'nin dolar hesabı nasıl şaşacak?
AKP'nin dolar hesabı nasıl şaşacak?
Evren Devrim ZELYUT
AKP'nin dolar hesabı nasıl şaşacak?