28 Ekim 2021 Perşembe
İstanbul Hava durumu İstanbul 16°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Eksi reel faiz, döviz riskini artırdı

[email protected]
+
Aa
-
24 Eylül 2021 Cuma

Merkez Bankası para kurulu Gösterge faizini yüzde 19'dan yüzde 18'e düşürdü. Gerekçe olarak;

* İhracat artışı, turizm gelirlerinin artması,  bu senenin kalan kısmında cari işlemler dengesinde iyileşme olacağı ve bu iyileşmenin fiyatları düşüreceği;

* Parasal sıkılaştırma, Banka kredilerinde düşüş, talep unsurları ve çekirdek enflasyondaki gelişmeler; gösterilmiştir.

Gerçekte ise, cari açıkta öncekine göre düşme var ve fakat devam ediyor. Zira ihracat malı üretiminde ithal girdi payı yüzde 80 dolayındadır. İthal etmeden ihracat yapamayan bir ekonomide dış ticaret açığı ve bağlı olarak cari açık devam eder. Kaldı ki döviz talebi dış borç ve cari açık dışında yurt dışına çıkan tasarruflar yoluyla da artmaya başladı.

Banka kredilerindeki artışlar veya daralma her zaman siyasi iktidarın popülist kararları paralelinde olmuştur. Halen Bankalar KOBİ kredisi alın diye müşterilerini arıyor. Seçime doğru kamu bankaları, yeniden düşük faizli ve devlet destekli kredi musluklarını açacaktır.

BDDK'ın ihtiyaç kredilerinde vadenin düşürmesi de önemli değil… Zira bu kredilerin toplam krediler içindeki payı düşüktür.

Çekirdek enflasyonun daha düşük olması gerekçesi ise, Merkez Bankası'nın ve Merkez Bankası'na faiz baskısı yapan Hükümetin faiz gündeminin halktan uzak olduğunu ortaya çıkardı.

TÜFE 'nin hesaplandığı  harcama sepeti içinde yer aldığı halde üretimi hava koşullarına bağlı olarak değişen gıda grubu,  fiyatı devlet tarafından belirlenen veya yönlendirilen doğal gaz, alkol ve tütün ürünlerinin fiyatları diğer ürünlerin fiyatlarına göre daha fazla dalgalanma gösterir. Enflasyonda belirsizlik yaratır. Bunların sepetten çıkarılması ile çekirdek enflasyon bulunur ve kronik olarak çekirdek enflasyon da enflasyon trendini daha net gösterir.

Ağustos ayında TÜFE 19,25, Çekirdek Enflasyon 16,76 oldu.

Türkiye için çekirdek enflasyonun bir önemi yoktur; zira:

Türkiye de yapısal sorunlara dayanan yüzde 10 dolayında bir  kronik enflasyon var. Gıda fiyatları ve kur artışları ile bu kronik enflasyon yüzde 20'lere dayandı. Halkın harcama sepeti içinde gıda 'nın payı yüzde 40 dolayındadır. Eğer gıdayı çıkarırsak çekirdek enflasyonun hiçbir önemi kalmaz.

Çift haneli yüksek enflasyon varsa, hedef enflasyonu düşürmek olmalıdır. Türkiye de enflasyonun temel nedeni yapısal sorunlardır. Siyasi iktidar şimdiye kadar bu sorunları görmezden geldi. Çünkü yapısal sorunları çözmek,  söz gelimi bütçe kaynaklarını popülizmden uzaklaştırmak, liyakata dayalı kurumsal devlet yapısı oluşturmak, tekellerin kamulaştırılması ile oligopol piyasa ve stokçuluğun kırılması,  AKP nin işine gelmez.

İkincisi hükümetin ve Merkez Bankası'nın anlaşılmaz faiz ve kur politikasıdır. Görünürde faiz sebep enflasyon sonuç anlayışı siyasi iktidarın kur politikasına bir kılıf olarak savunuluyor. Çünkü 2018 kur şoku ve sonrasında bu güne kadar gördük ki, kur artışları kendinden daha yüksek oranda enflasyon yaratıyor.

Dahası, reel faiz yoluyla kur artışlarını frenlemek isteyen Merkez Bankası başkanları da kim olursa olsun, harcandı.

Şu anda TL döviz sepeti karşısında yüzde 40 dolayında daha düşük değerdedir. Türkiye'de geçmiş yıllarda devalüasyon da olsa, kısa sürede reel kur dengesi sağlanırdı. Bu defa 4 yıldır TL düşük değerde devam ediyor. Ne zamanki istikrar bulsa, mutlaka bir müdahale oluyor. Neden ?

Aslında bir nedeni uygulamada görebiliyoruz.

13 Eylül 2018 de, 85 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile, dövizle sözleşme yasağı getirildi. Ancak 18 Mart 2022 de açılacak Çanakkale köprüsünün geçiş fiyatı 15 Euro olarak ilan edildi. Hükümet kamu - özel işbirliği yoluyla yapılan yatırımlarda kendi kararını uygulamıyor. Nedeni çok açık değil mi?

Bu kararla yüzde 18  MB gösterge faizi yüzde 19'25 Ağustos ayı TÜFE oranın altında kaldı ve  reel faiz eksi 0,99 oldu. Şimdi herkes te acaba  TÜİK'te eylülde enflasyonu suni olarak düşük mü,  gösterecek kaygusı başladı.

Bu günkü koşullarda eksi reel faiz Türkiye'nin, halkın ve ekonominin gündemi değil… Kur hareketlerinden kimin gündemi olacağını göreceğiz.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Florida'da aşı yerine antikor tedavisi!
Florida'da aşı yerine antikor tedavisi!
Arslan BULUT
Florida'da aşı yerine antikor tedavisi!
Gökalp'ın Oktobr Devrimi'yle bağlantısı?
Gökalp'ın Oktobr Devrimi'yle bağlantısı?
Arslan TEKİN
Gökalp'ın Oktobr Devrimi'yle bağlantısı?
AİHM kararları neden önemlidir?
AİHM kararları neden önemlidir?
Esfender KORKMAZ
AİHM kararları neden önemlidir?
Kıbrıs'ta hukuku dikkate alan yok!
Kıbrıs'ta hukuku dikkate alan yok!
Hüseyin Macit YUSUF
Kıbrıs'ta hukuku dikkate alan yok!
Erdoğan hedefi 2023'de seçimleri ertelemek mi?
Erdoğan hedefi 2023'de seçimleri ertelemek mi?
Orhan UĞUROĞLU
Erdoğan hedefi 2023'de seçimleri ertelemek mi?
Müsaadenizle azıcık meydan okuyacağım!
Müsaadenizle azıcık meydan okuyacağım!
Selcan T. HAMŞİOĞLU
Müsaadenizle azıcık meydan okuyacağım!
''Aslan gücünden düşse karınca oyar gözün''
''Aslan gücünden düşse karınca oyar gözün''
Servet AVCI
''Aslan gücünden düşse karınca oyar gözün''
CHP'nin Tezkere Soruları...
CHP'nin Tezkere Soruları...
Yavuz Selim DEMİRAĞ
CHP'nin Tezkere Soruları...