Enflasyon nereye? - Esfender KORKMAZ
9 Aralık 2021 Perşembe
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Enflasyon nereye?

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
6 Ekim 2020 Salı

Enflasyon, ekonomik istikrarsızlık ve belirsizlik demektir. Yüksek enflasyonda üreticiler, isabetli üretim ve yatırım kararı veremezler. Tüketiciler aile bütçesi yapamazlar. Bu nedenle enflasyonun nereye gideceği önemlidir.

Türkiye de yıllık enflasyon 2018 kur şokuna kadar yüzde 10 olarak düşünülürdü. 2018 kur şoku Yİ-ÜFE'yi yüzde 45'e ve TÜFE'yi yüzde 25'e çıkarınca standart bozuldu.

Açıklanan TÜFE oranları da yüzde on enflasyonun üstündedir.

TÜİK enflasyon oranlarını her ayın üçüncü günü açıklıyor. Ancak 30 Eylül 2020 tarihinde ayrıca AÄŸustos ayına ait Hizmet Ãœretici Fiyatlarını aylık yüzde 4,02 ve yıllık yüzde 16,93 olarak açıkladı. 

Hatırlatma yapmak gerekirse, Yİ-ÜFE (Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi) Madencilik ve Taşocakçılığı, İmalat, Elektrik ve Gaz, Su temini sektörlerini kapsıyor. Hizmetleri kapsamıyor. TÜİK,

 UlaÅŸtırma ve Depolama Hizmetleri, Konaklama ve Yiyecek Hizmetleri, Bilgi ve Ä°letiÅŸim Hizmetleri, Gayrimenkul Hizmetleri, Mesleki, Bilimsel ve Teknik Hizmetler, Ä°dari ve Destek Hizmetleri sektörlerinin yer aldığı hizmetler sektörleri de 'Hizmet Ãœretici Fiyat Endeksi"  adıyla yayınlanıyor.

 

 

AÄŸustosta; Hizmet üretici fiyatları yüzde 16,93 ve Eylül YÄ°-ÃœFE yüzde 14.33 oldu. Ãœretici fiyatları tüketici fiyatlarının üstünde arttı. Ä°TO'nun Eylül ayı toptan eÅŸya fiyatları da perakende fiyatların üstünde arttı ve yüzde 13,7 oldu. Ãœretilen mal ve hizmetlerin fiyatlarının artması  üretim maliyetlerinin artması demektir. Bu maliyet artışları önümüzdeki aylarda perakendeye yansıyacak ve perakende fiyatlar da artacaktır. Bu ÅŸartlarda bu sene yıl sonunda yıllık  enflasyonun YEP'teki öngörülen tek haneye, yüzde 8,5'e inmesi mümkün deÄŸildir.

Ekonomi yönetiminin hedefleri tutturamıyor olması da, güven kaybına neden oluyor ve enflasyon kadar istikrarsızlık yaratıyor.

YI-ÃœFE'nin daha yüksek çıkmasının nedeni, kur artışıdır. Kurlardaki artış ithal girdi fiyatlarını artırıyor. Ä°thal girdi üretilen mal ve hizmetlerin fiyatının artmasına neden oluyor. 

Faizlerin düşük, eksi reel faiz olarak tutulmak istenmesi, TL'den kaçışı hızlandırıyor ve altına, dövize ve gayrimenkule talep yaratıyor. Üstelik sermaye girişi de olmayınca döviz arzı daraldı. Kurlar arttı. Eğer Merkez Bankası gösterge faizini yüzde 10,25 yerine yüzde 16 yapmış olsaydı, bu günkü şartlarda reel faiz yüzde 3-4 dolayında olurdu ve kur artışı önlenirdi.

Kur artışının fiyatlara ithal ara malının üretime girmesi ile yansıması gerekirken (gecikmeli), Türkiye de hem ÃœFE'ye hem de vitrine anında yansıyor. Ãœretici  aynı malı eski fiyattan depoya, perakendeci de eski fiyattan vitrine koyamama diye fiyatları artırıyor.

 

Aşağıdaki grafikte de kur artışı ile Yİ-ÜFE fiyat endeksinin paralel gittiğini görüyoruz.

 

 

Türkiye de yapısal sorunlardan kaynaklanan ve kronikleşmiş yüzde 10 enflasyon var. Kur artışları yüzde onun üstüne ilave artışlar getiriyor. Çözüm ise kısa dönemde faiz politikasını ve kur politikasını değiştirmek, orta ve uzun dönemde ise yapısal sorunları çözmektir.

 

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Katar Emiri gibi Bill Gates de özbeöz kardeşimiz mi?
Katar Emiri gibi Bill Gates de özbeöz kardeşimiz mi?
Arslan BULUT
Katar Emiri gibi Bill Gates de özbeöz kardeşimiz mi?
Aziz Sancar 'Türk'ü kazandırdı!
Aziz Sancar 'Türk'ü kazandırdı!
Arslan TEKİN
Aziz Sancar 'Türk'ü kazandırdı!
TL cep yakıyor
TL cep yakıyor
Esfender KORKMAZ
TL cep yakıyor
Düşman boş durmuyor biz birbirimizi yiyoruz!
Düşman boş durmuyor biz birbirimizi yiyoruz!
Hüseyin Macit YUSUF
Düşman boş durmuyor biz birbirimizi yiyoruz!
''70 milyar dolar rantı vatandaş ödeyecek''
''70 milyar dolar rantı vatandaş ödeyecek''
Orhan UĞUROĞLU
''70 milyar dolar rantı vatandaş ödeyecek''
Ozan yapınca suç İbo yapınca ödül
Ozan yapınca suç İbo yapınca ödül
Selcan TAŞÇI
Ozan yapınca suç İbo yapınca ödül
İstifa hakkına veda ederken!
İstifa hakkına veda ederken!
Servet AVCI
İstifa hakkına veda ederken!
Yesevî kültünün Yunus Emre'de görünümü
Yesevî kültünün Yunus Emre'de görünümü
Mehmet YARDIMCI
Yesevî kültünün Yunus Emre'de görünümü
Melih Gökçek itirafçı olmaya mı hazırlanıyor?
Melih Gökçek itirafçı olmaya mı hazırlanıyor?
Yavuz Selim DEMİRAĞ
Melih Gökçek itirafçı olmaya mı hazırlanıyor?