Uluslararası rezervler neden önemli?

A+A-
Esfender KORKMAZ

İngiliz Financial Times gazetesi "Merkez Bankası rezervlerinin dış borç stoklarıyla artırıldığını'', Nisan sonunda 28.1 milyar dolar olarak açıklanan net rezervin "Swap işlemleri dışarıda tutulduğunda 16 milyar doların altında olduğunu'' iddia etti.  Uluslararası rezerv, Merkez Bankaları'nda tutulan, döviz, altın ve özel çekme haklarının toplamıdır. Gazetenin açıklamasında iyi niyet yoktur. Zira bütün ülkelerde kaynağı ne olursa fiili döviz  stoku önemlidir. Kaldı ki, istikrar için Merkez Bankaları ellerindeki bütün imkânları kullanırlar.

Merkez Bankası web sayfasında en son Şubat ayı rezervleri yer alıyor. Aşağıdaki tabloya göre toplam rezervlerde bir yıl öncesine göre erime var. Toplam rezervler  14.5 milyar dolar, döviz rezervleri 10.3 milyar dolar ve altın rezervleri 3.9 milyar dolar azalmış. Tablodaki net rezervler altını da kapsıyor.

 

                      MB ULUSLARARASI REZERVLER

 

 

ŞUBAT  2018

ŞUBAT 2019

TOPLAM REZERV

114,6

100,1

DÖVİZ

87,9

77,6

ALTIN

25,1

21,0

SDR

1,4

1,4

VADESİNE BİR YIL VE DAHA AZ KALMIŞ DÖVİZ YÜKÜMLÜLÜKLERİ

11,8

13,7

ŞARTA BAĞLI DÖVİZ YÜKÜMLÜLÜKLERİ

66,8

31,8

NET REZERV

35,9

54,6

 

 

 

 

 

 

Yukarıdaki tabloda yer alan şarta bağlı döviz yükümlülükleri, 1 yıl içinde ödenecek Hazine garantili dış borçlar ile Bankacılık sektörünün döviz ve altın cinsinden zorunlu karşılıklarından oluşuyor.

Merkez Bankası rezervleri, aşırı kur hareketlerini kontrol etmede, dış borç ödeme zorluklarının yaşanması durumunda kullanılır. Ayrıca ekonomik istikrar için bir çıpa görevi yapar.

Bir ülkenin rezerv yeterlilik seviyesi o ülkenin gelişmiş veya gelişmekte olan ülke olmasına göre, ülkelerin dış borçlarına göre, döviz kazanma potansiyellerine göre ve yabancı sermaye hareketlerine göre değişir.

Son dönemlerde İMF'nin bizim gibi dalgalı kur sistemi uygulayan ülkeler için geliştirdiği döviz rezervleri yeterlilik seviyesi, kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stokuna, diğer yatırımlar, portföy yükümlülükleri, ihracat ve hizmet gelirleri'ne göre hesaplanıyor. Diğer yatırımlar, bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları, Yurt dışından sağlanan krediler yer alıyor.

2018 Yılında Bloomberg Barclays tahvil endeksinde bulunan 21 gelişen piyasa arasında Türkiye, Güney Afrika, Arjantin ve Malezya, nın IMF'nin "yeterli seviye" olarak değerlendirdiği seviyelerin altında döviz rezervine sahip olduğu belirtildi.

Öte yandan aşağıdaki tabloda bazı gelişmekte ülkeler ve bunların 2017 veya 2108 yılındaki dış borçları yer almaktadır.

BAZI ÜLKELERDE VE TÜRKİYEDE ULUSLARARASI REZERVLER

İLE TOPLAM DIŞ BORÇ STOKU (MİLYAR DOLAR)

 

 

DÖVİZ REZERVİ

DIŞ BORÇ STOKU

BREZİLYA

358,3

556,4

RUSYA

356,5

453,7

MEKSİKA

170,5

437,0

ENDENOZYA

124,5

335,2

TÜRKİYE

101,1

448,4

ARJANTİN

62,5

232,0

GÜNEY AFRİKA

50,8

142,8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kabaca değerlendirmek gerekirse, Türkiye, Arjantin ve Meksika'nın dış borçları ile döviz stokları arasındaki orantı, birbirine benziyor.

Küreselleşme ile uluslararası rekabette arttı. Bu rekabet sık-sık spekülatif sermaye tarafından manipüle edilmek isteniyor. Bize düşen kimden gelirse  gelsin, bu tür manipülasyonlara karşı pozisyonumuzu doğru tutmak ve uluslar arası piyasaları ikna etmektir. 

 

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları